Đường dây 500 kV Bắc - Nam

Lời giải khoa học Bách khoa cho đường dây siêu cao áp dài gần 1.500 km

Các nhà khoa học Bách khoa đã giải bài toán 1/4 bước sóng bằng phương án đặt 5 trạm bù dọc tuyến, mở đường cho công trình hòa mạng điện ba miền năm 1994.

Chiều dàigần 1.500 km

Trạm bù dọc tuyến05

Thời gian xây dựng2 năm

Công nhân thi công trên đường dây siêu cao áp 500 kV Bắc - Nam — Trên công trình đường dây 500 kV Bắc - Nam (mạch 1). Ảnh: TTXVN

Tổng quan

Đầu thập niên 1990, miền Trung và miền Nam thiếu điện trầm trọng, nhiều tỉnh phía Nam phải cắt điện luân phiên 4-5 ngày mỗi tuần, trong khi miền Bắc thừa công suất khi các tổ máy Thủy điện Hòa Bình lần lượt vận hành. Đường dây 500 kV truyền tải điện Bắc - Nam được đề xuất nhưng vấp phải nhiều hoài nghi: các đường dây siêu cao áp dài nhất thế giới khi đó chỉ khoảng 700-800 km.

Bài toán 1/4 bước sóng: với tần số 50 Hz, bước sóng trên đường dây khoảng 6.000 km; chiều dài gần 1.500 km đúng bằng 1/4 bước sóng, có nguy cơ cộng hưởng điện áp khiến hệ thống không thể vận hành ổn định.

Lời giải Bách khoa

Đội ngũ

GS. Trần Đình Long (cố vấn kỹ thuật cho Bộ Năng lượng), GS. Lã Văn Út cùng các đồng nghiệp Bộ môn Hệ thống điện.

Giải pháp

chia tuyến thành nhiều đoạn bằng 5 trạm bù dọc tuyến, dùng tụ bù dọc và cuộn kháng bù ngang để san bằng dao động điện áp.

Quyết định đầu tư

kết quả tính toán là căn cứ khoa học để Thủ tướng Võ Văn Kiệt khởi công công trình ngày 5/4/1992.

Thiết kế kỹ thuật

Bộ môn Hệ thống điện phối hợp Công ty Khảo sát Thiết kế điện 1; vừa thiết kế, vừa thi công, vừa kiểm tra, hoàn thành trong 2 năm (các nước thường mất 7-8 năm).

Cột néo một thân cho một pha

đơn giản hóa chế tạo trong nước, thuận lợi vận chuyển, lắp dựng trên địa hình núi cao.

Quy mô

3.474 vị trí cột, khoảng 60.000 tấn thép, đi qua 14 tỉnh thành.

Thi công

kỹ thuật “trụ leo” dùng tời thép lắp từng đoạn cột ngay trên đỉnh núi.

Bảo vệ và điều khiển

tham gia tính toán, hiệu chỉnh hệ thống rơ-le bảo vệ, điều khiển kỹ thuật số và tuyến cáp quang dài 1.500 km với 20 trạm lặp.

Cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt thị sát công trường thi công đường dây 500 kV Bắc - Nam

Hiệu quả

Hòa mạng

19 giờ 16 phút ngày 27/5/1994 tại Trạm biến áp 500 kV Đà Nẵng, thống nhất hệ thống điện ba miền Bắc - Trung - Nam.

Cung cấp điện

đáp ứng ngay 30% nhu cầu điện năng của miền Nam, chấm dứt tình trạng thiếu điện ở miền Trung.

Kinh tế

tiết kiệm hàng nghìn tỷ đồng mỗi năm; thu hồi vốn đầu tư hơn 500 triệu USD sau chưa đầy 3 năm vận hành.

Nhân lực

hàng nghìn kỹ sư trẻ, nhiều người là sinh viên Bách khoa, làm chủ công nghệ truyền tải điện siêu cao áp.

Đường dây 500 kV mạch 1, nền tảng cho lưới điện truyền tải phủ khắp đất nước

Ghi nhận

Anh hùng Lao động

GS. Trần Đình Long được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới.

Huân chương

Huân chương Lao động hạng Nhất và Huân chương Lao động hạng Ba.

Bài viết

Bản lĩnh Bách khoa và kỳ tích Đường dây tải điện siêu cao áp 500 kV Bắc - Nam

GS.VS.TSKH. Trần Đình Long thăm các kỹ sư ngành điện. Ảnh: Báo Khoa học và Đời sống