Giảng viên Brazil “hòa tan” tại Bách khoa Hà Nội

Đến từ Brazil, TS. Ana Ribeiro đã trải nghiệm và làm việc tại nhiều quốc gia trên thế giới, trước khi đến với Trường Kinh tế, Đại học Bách khoa Hà Nội. Gần một năm gắn bó với Bách khoa, điều cô bất ngờ và ấn tượng không chỉ là một môi trường học thuật năng động, mà còn là những kết nối đặc biệt với sinh viên, đồng nghiệp và văn hóa Việt Nam.

Khi kiến thức trở thành nhịp cầu kết nối  

TS. Ana sinh ra và lớn lên tại đất nước bóng đá và những vũ điệu Samba – một quốc gia không có quá nhiều người sử dụng tiếng Anh. Tuy nhiên, gia đình cô rất chú trọng việc giáo dục ngoại ngữ cho con nên ngay từ mẫu giáo, cô được bố mẹ đưa vào môi trường quốc tế để học tiếng Anh. Lợi thế này giúp cô dễ dàng thích nghi và hòa nhập với thế giới. Năm 13 tuổi, cô rời quê hương, cùng gia đình chuyển tới Mỹ cùng cha mẹ sau khi họ nhận được lời mời làm việc tại Nam Florida.

Cha mẹ cô là những tài năng trong lĩnh vực báo chí. Ana rất tự hào về họ và tuổi thơ của cô tràn ngập những chuyến đi, những lần chuyển nhà và những trải nghiệm ở những môi trường mới.

Có lẽ những trải nghiệm này đã hình thành nên sự cởi mở và tò mò của cô về thế giới. Sau khi lấy bằng cử nhân, nối gót cha mẹ, cô tiếp tục học tập tại Mỹ và nhận được học bổng toàn phần cho chương trình thạc sĩ tại châu Âu. Cô đã dành một năm học tập tại Đan Mạch và một năm tại Ba Lan, những đất nước xinh đẹp đã mang lại cho cô nhiều kỷ niệm tuyệt vời. Không dừng lại ở đó, cô tiếp tục theo đuổi chương trình Tiến sĩ tại Đại học Leipzig, Đức, nơi tình cờ kết duyên TS. Ana với Việt Nam.
  Trong khuôn khổ một chương trình hợp tác giữa Đại học Leipzig và Đại học Bách khoa Hà Nội, cô có cơ hội đến Bách khoa vào tháng 3/2025, là giáo viên thỉnh giảng trong một chương trình trao đổi kéo dài hai tuần. Trước chuyến đi, cô đã nghe bạn bè kể nhiều điều tích cực về Việt Nam, đặc biệt là về con người và ẩm thực. Cô hào hứng và mong chờ ngày đến với quốc gia Đông Nam Á đầu tiên.

Nhưng chuyến đi ngắn ngày ấy nhanh chóng trở thành một trải nghiệm đong đầy cảm xúc hơn những gì cô từng tưởng tượng. Sau hai tuần giảng dạy, những kỷ niệm về con người, ẩm thực và cuộc sống tại Việt Nam khiến cô ngay lập tức yêu đất nước này và muốn ở lại lâu hơn. 
  Khi nhận lời mời làm việc từ Trường Kinh tế, cô không chần chừ đặt bút ký hợp đồng một năm và trở lại Việt Nam, bắt đầu những tháng ngày tự khám phá đất nước xinh đẹp này.

“Vô tình” trở thành một “người Bách khoa”

Sau gần một năm đứng trên giảng đường Bách khoa Hà Nội, cô Ana đặc biệt ấn tượng với sinh viên nơi đây. Trong các tiết học, cô thường xuyên đặt ra những câu hỏi khó, ngoài giáo trình để thử thách sinh viên. Thay vì bị giới hạn bởi yêu cầu của bài học, nhiều bạn khiến cô bất ngờ với những ý tưởng độc đáo, có tính khả thi cao trong nghiên cứu và kinh doanh. 

Cô đánh giá rất cao khả năng trao đổi và xây dựng, chia sẻ ý tưởng của sinh viên. Khi cô đưa ra một đề bài, sinh viên không chỉ đơn thuần xử lý những vấn đề ấy mà còn có thể tiếp tục phát triển, bổ sung và biến nó thành một hướng đi mới mà ngay cả một giảng viên nước ngoài không lường trước.   
  Những ý tưởng mới mẻ khiến công việc giảng dạy của cô trở nên thú vị và đáng mong chờ vô cùng. “Tôi trân trọng sự linh hoạt của sinh viên và không gian sáng tạo trong lớp học của các bạn. Khi sinh viên được trao cơ hội tự do phát triển ý tưởng, các bạn ấy có thể nghĩ ra những điều rất tuyệt vời!” – TS. Ana cảm thán.

Bên cạnh đó, cô cũng rất ấn tượng với sự tôn trọng mà sinh viên dành cho các thầy, cô. Dù đã có nhiều trải nghiệm tại châu Âu và các quốc gia khác trên thế giới nhưng đến Việt Nam, lần đầu tiên TS. Ana thấy những sinh viên ngoan ngoãn và lễ phép đến vậy! Sinh viên luôn lịch sự cúi chào mỗi khi gặp các thầy, cô và giữ trật tự trong lớp học. Các bạn thường hăng hái giơ tay phát biểu, xây dựng bài. Giảng viên người Brazil cho rằng tác phong này phản ánh một nền giáo dục rất tốt và nghiêm túc. 

Sự chăm chỉ và ham học hỏi của sinh viên Bách khoa Hà Nội cũng làm cô Ana ngạc nhiên. Cô cho rằng sinh viên Bách khoa rất siêng năng và có ý thức cao trong học tập. Có những ngày, ngoài giờ học và cuối tuần, sinh viên vẫn học bài và nhắn tin hỏi cô về những điều còn thắc mắc. 

Dù rất nhiệt tình giải đáp các câu hỏi của sinh viên nhưng cô không quên khuyên các bạn nên cân bằng giữa việc học tập và tận hưởng cuộc sống: “Đại học không chỉ là quãng thời gian để học thật nhiều, thu về những kiến thức mới mà còn là cơ hội để trải nghiệm và kết nối với bạn bè. Các bạn không nên ép mình học liên tục mà cần có những giây phút thư giãn, nghỉ ngơi thoải mái.”
  Trong gần một năm tại Bách khoa Hà Nội, có một kỷ niệm mà cô đặc biệt trân trọng. Học kỳ đầu tiên cô công tác tại Nhà trường, cô được sinh viên tổ chức sinh nhật.

Hôm ấy, một tốp sinh viên chờ cô bên ngoài lớp, giả vờ rằng có một câu hỏi rất gấp và đặc biệt cần cô giải đáp. Sau đó, các bạn đưa cô sang một phòng học khác, nơi có bánh sinh nhật với những ngọn nến lung linh.

Trên chiếc bánh là hình ảnh của chính cô – với chiếc kính đen cô thường đeo, màu áo cô hay mặc, quốc kỳ Đức và Việt Nam cùng dòng chữ “Happy Birthday, Wonderful Teacher”. Cô thực sự bất ngờ và cảm động. 

Không chỉ vậy, một sinh viên tặng cô một danh sách rất chi tiết những quán ăn yêu thích của bạn ấy, từ địa chỉ, cách phục vụ đến lý do cô nên thử từng món. Cô vừa cảm động vừa…buồn cười vì sự vô tư của sinh viên. Các bạn cũng tặng cô chiếc nón lá – món quà đặc trưng của người Việt Nam, khiến cô đặc biệt trân trọng.

Có lẽ, đó cũng là khoảnh khắc cô nhận ra rằng mình không còn chỉ là một giảng viên nước ngoài đang làm việc tại Bách khoa mà đã chính thức trở thành một phần của cộng đồng Bách khoa Hà Nội.
  Tình cảm của sinh viên khiến khả năng sáng tạo và truyền cảm hứng của TS. Ana ngày càng phát triển. Cô không ngại kết nối với nhiều sinh viên, hướng dẫn và giúp đỡ các bạn phát triển trong nghiên cứu khoa học và ủng hộ các bạn có ý tưởng kinh doanh. Thậm chí, cô coi một số sinh viên thân thiết như người thân trong gia đình. Sinh viên Bách khoa cũng hết lòng yêu mến cô giáo ngoại quốc. Mỗi cuối tuần về quê, các bạn mang về rất nhiều câu chuyện về bài học và kỷ niệm cùng giảng viên Ana kể cho bố mẹ và không quên mang đặc sản địa phương đến tặng cô thưởng thức.

Với cô, đó là những cử hành động nhưng lại mang một sự kết nối rất lớn. Một sự kết nối vô hình, đặc biệt và phát triển theo cách cô chưa từng hình dung trước khi đến Việt Nam. Không hề có chủ đích hay đặt ra mục tiêu phải hòa nhập thật tốt tại một đất nước mới nhưng dần dần, cô Ana đã yêu và thật sự tận hưởng những tháng ngày làm việc tại Bách khoa Hà Nội. Sự chân thành của sinh viên như một dòng chảy ấm áp, len lỏi và sưởi ấm trái tim giảng viên nước ngoài, khiến cô cảm thấy được yêu thương và tôn trọng.

TS. Ana phiên bản… Hạ An

Nếu sinh viên là một phần khiến cô yêu thích công việc giảng dạy tại Bách khoa, thì đồng nghiệp lại là yếu tố giúp cô cảm thấy mình thực sự thuộc về nơi này.

Đối với một giảng viên nước ngoài, học kỳ đầu tiên tại Bách khoa trôi qua không dễ dàng. TS. Ana cảm thấy mọi thứ đều rất mới mẻ, khác lạ. Cô phải tự tìm hiểu môi trường, văn hóa, thích nghi dần với các thói quen của người Việt.
  Tuy nhiên, mọi thứ nhanh chóng thay đổi. Cô được đồng nghiệp chào đón, cùng tham gia các hoạt động “team building”, đi ăn đặc sản, chơi thể thao và trò chuyện về cuộc sống hàng ngày. Những kết nối tưởng như rất đời thường ấy lại tạo nên sự khác biệt lớn, đối lập với trải nghiệm cô từng có ở một số môi trường quốc tế. Bách khoa Hà Nội cho cô cảm giác mình thuộc về nơi này.

Các đồng nghiệp luôn khuyến khích cô tham gia vào các hoạt động tập thể, chủ động xóa nhòa khoảng cách quốc tịch, văn hóa và ngôn ngữ. Mới đây, cô Ana mặc áo dài, tự tin đứng trên sân khấu biểu diễn văn nghệ cùng các đồng nghiệp Trường Kinh tế trong Hội thi Tiếng hát Công đoàn 2026, chào mừng 70 năm thành lập Đại học Bách khoa Hà Nội.
  Đồng nghiệp đặt cho cô một cái tên Việt Nam đầy thân thương: Hạ An – Hạ là mùa hè, mùa mà cô sinh ra và An trong tên Ana của cô. Cô rất cảm động và yêu thích cái tên này. Giờ đây, TS người Brazil có một bộ trang phục truyền thông Việt Nam, một cái tên tiếng Việt đầy thân thương và được mọi người quan tâm, yêu mến. Cô cảm thấy mình đã thật sự trở thành một “người Bách khoa”. 

Với góc nhìn một giảng viên quốc tế, cô Ana khá chú ý đến việc sử dụng tiếng Anh của sinh viên Bách khoa. Cô cho rằng sinh viên có thể chủ động hơn nữa trong việc sử dụng ngoại ngữ, không chỉ trong lớp học mà ngay trong đời sống hằng ngày. Theo cô, việc tiếp xúc với văn hóa quốc tế đóng vai trò quan trọng trong quá trình hình thành nên “tư duy quốc tế”.

“Xem phim nước ngoài với phụ đề tiếng Anh, tìm hiểu văn hóa của các quốc gia khác, đọc và nghe nội dung bằng tiếng Anh hay bắt đầu những chuyến du lịch tới các quốc gia lân cận – đó đều có thể là những bước nhỏ để sinh viên mở rộng thế giới của mình.” – cô chia sẻ.

Theo quan điểm của cô, người trẻ cần được tạo môi trường sử dụng ngoại ngữ để mở ra nhiều cơ hội hơn cho bản thân. Đây cũng chính là lý do cô đánh giá cao định hướng của Đại học Bách khoa Hà Nội trong Đề án “Phát triển Tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong Đại học Bách khoa Hà Nội giai đoạn 2025–2035, tầm nhìn 2045”.
  Cô tin rằng nhiều quốc gia đã tạo dựng được lợi thế đáng kể nhờ đưa ngoại ngữ vào môi trường sống và học tập một cách tự nhiên. Khi học thêm một ngôn ngữ, con người không chỉ học thêm một phương thức giao tiếp mà còn có cơ hội nhìn thế giới từ một góc độ khác – như thể được sống thêm một cuộc đời với tư duy và cảm nhận khác đi so với bản ngã ban đầu.

Hành trình của nữ giảng viên đến từ Brazil, đi qua nhiều quốc gia lớn trên thế giới và tạm dừng chân tại Việt Nam đã chứng tỏ: Hội nhập không chỉ là việc bước ra thế giới, mà còn là khả năng “mở cánh cửa” để thế giới “bước vào” chính mình.

Với sự vui vẻ, thân thiện và cởi mở, chúng ta có thể dễ dàng hòa nhập, chấp nhận và chung sống dưới một bầu trời hạnh phúc. Chỉ cần có chung một tư duy, quan điểm, sự kết nối giữa các quốc gia sẽ trở được đơn giản hóa. Có lẽ đó cũng là cách Bách khoa Hà Nội đang từng bước mở rộng những kết nối của mình với thế giới.