Tạm biệt những chiếc ống nghiệm xinh xắn cùng không gian yên tĩnh tại phòng thí nghiệm quen thuộc, các sinh viên năm Ba chuyên ngành Kỹ thuật Hóa học - CH1, Khoa Kỹ thuật Hóa học, Trường Hóa và Khoa học sự sống, Đại học Bách khoa Hà Nội bắt đầu bước chân vào các phân xưởng sản xuất có quy mô đồ sộ. Đây là thời điểm những kiến thức lý thuyết trên giảng đường được chuyển hóa thành trải nghiệm thực tế đầy sống động qua chuyến thực tập kỹ thuật tại các doanh nghiệp đầu ngành.
Những câu chuyện của Trần Thị Oanh, Lê Minh Hải, Dương Đức Mạnh và Vân Anh cùng nhiều sinh viên khác đã phác họa một bức tranh chân thực về môi trường "thực việc, thực chiến" mà sinh viên Bách khoa được tôi luyện.
Bước qua cánh cổng nhà máy: Thấy mình “nhỏ” giữa công nghiệp lớn
Cảm giác chung của hầu hết sinh viên khi lần đầu rời xa môi trường học thuật để bước vào nhà máy sản xuất quy mô lớn là sự "choáng ngợp". Tại Công ty Cổ phần Giấy Vạn Điểm (Phú Xuyên, Hà Nội), Oanh tận mắt quan sát quá trình hình thành tờ giấy trên dây chuyền xeo. Oanh kể: “Huyền phù bột giấy phun qua hòm phun bột lên lưới xeo, các xơ sợi liên kết tạo thành tờ giấy ướt với tốc độ rất cao. Trong tích tắc, nhà máy tạo ra cuộn giấy có đường kính lớn khoảng 3 mét, một con số vượt xa những gì em từng hình dung qua sách vở”. Dương Đức Mạnh trong thời gian thực tập tại Công ty Cổ phần Giấy Vạn Điểm (Phú Xuyên, Hà Nội)
Dương Đức Mạnh dùng từ "ngợp" để mô tả sự bỡ ngỡ trước khối lượng công việc và quy mô nhà máy. Mạnh được chứng kiến lô cuộn giấy nặng tới 5 tấn được cắt cuộn nhanh chóng nhờ hệ thống cẩu chính xác và bàn tay điều khiển khéo léo của hai nữ công nhân. Dù dây chuyền nhập từ Đức này đã vận hành hơn 30 năm, sự chính xác trong từng mép cắt phẳng lì, không chút bụi giấy vẫn khiến cậu sinh viên kỹ thuật nể phục. “Em nhận thấy những bài giảng trên lớp về dây chuyền xeo giấy giờ đây trở nên vô cùng ý nghĩa khi được tận mắt chứng kiến chúng hoạt động, giúp lý thuyết được "cụ thể hóa" rõ ràng.” - Chàng trai CH1 chia sẻ.
Tại Thái Nguyên, Lê Minh Hải lại có trải nghiệm khác biệt tại Công ty Cổ phần Giấy Hoàng Văn Thụ. Hải ấn tượng mạnh với Phòng kiểm soát chính, nơi mọi thông số vận hành đều hiển thị trên màn hình máy tính, được các kỹ sư theo dõi và đánh giá sát sao.
Trong khi đó, Vân Anh lại bị "hớp hồn" bởi quy mô khổng lồ của lô sấy Yankee ngoài thực tế. “Những khái niệm như quá trình chuẩn bị bột, sấy giấy hay tốc độ vận hành vốn khó hình dung trên lớp giờ đây trở nên mạch lạc, rõ ràng khi em nhìn thấy chúng ảnh hưởng trực tiếp tới chất lượng sản phẩm đầu ra” - Vân Anh kể lại.
Những hình ảnh sống động này giúp sinh viên CH1 Bách khoa kết nối lý thuyết với ứng dụng, tạo động lực học tập mạnh mẽ trong ngành nghề đã chọn. Giảng viên và các sinh viên K66 CH1, chuyên ngành Kỹ thuật Giấy và Bao bì thực tập tại Công ty Cổ phần Giấy Hoàng Văn Thụ (Thái Nguyên)Những bài học không nằm trong giáo trình
Môi trường nhà máy có sự vận hành trơn tru song cũng tiềm ẩn những tình huống kỹ thuật đòi hỏi sự nhạy bén. Trần Thị Oanh đã chứng kiến sự cố rách giấy ngay khi dây chuyền đang chạy. Ngay lập tức, các kỹ sư tiến hành "bắt lại giấy" và kiểm tra hàng loạt thông số từ nguyên liệu, phụ gia cho tới nhiệt độ sấy. Bài học Oanh rút ra là khả năng xử lý thực tế cần sự phản ứng nhanh, tư duy tổng hợp cùng kinh nghiệm tích lũy, vượt ra ngoài những dòng chữ trong sách.
Vân Anh cũng kể lại một kỷ niệm tương tự khi dây chuyền gặp sự cố vào giờ nghỉ trưa, các kỹ sư nhanh chóng quay lại vị trí, phối hợp bình tĩnh để khắc phục vấn đề. Điều này giúp cô gái hiểu rằng phản xạ nghề nghiệp là thứ không thể học chỉ bằng việc đọc sách.
Trần Thị Oanh ghi lại hình ảnh dây chuyền sản xuất làm tư liệu nghiên cứu
Dương Đức Mạnh cùng nhóm sinh viên đối mặt với bài toán hao hụt nguyên liệu ở công đoạn xeo giấy khi tỷ lệ giấy lỗi tăng cao vào ca đêm. Qua quan sát và trao đổi với kỹ thuật viên, nhóm phát hiện nguyên nhân nằm ở độ ẩm bột giấy thay đổi nhưng thông số máy chưa được điều chỉnh kịp thời. Nhóm sinh viên Bách khoa đề xuất lập bảng kiểm tra độ ẩm theo từng ca để cập nhật thông số máy.
Qua việc này, Mạnh hiểu rằng tinh thần làm việc nhóm là yếu tố then chốt, mỗi cá nhân giải quyết một mắt xích nhỏ nhằm đạt được mục tiêu chung của tập thể. Một tình huống khác về các đốm đen trên bề mặt giấy giúp Mạnh nhận ra thực tế sản xuất phức tạp, khi chỉ một hạt tạp chất nhỏ hay khâu vệ sinh đường ống không đảm bảo cũng làm hỏng cả lô hàng.
Tại nhà máy, các kỹ sư tận tình giải thích quy trình, chia sẻ về vai trò của từng vị trí trong dây chuyền. Mạnh tìm thấy những tình cảm ấm áp, đời thường giữa các công nhân, họ gắn bó với nhau như một đại gia đình. Những chia sẻ về lịch sử hình thành và kế hoạch tương lai của nhà máy giúp sinh viên mở rộng tầm nhìn, hiểu sâu sắc vai trò một kỹ sư trong đời sống, kinh tế, xã hội.
Sự tận tâm của các anh chị kỹ sư giúp các sinh viên Kỹ thuật Hóa học - CH1 Bách khoa định hình rõ ràng hơn về vị trí công việc mong muốn trong tương lai. Quan trọng hơn cả, họ đã cho sinh viên thấy kỹ thuật không bao giờ tách rời yếu tố con người.
Kết nối mạng lưới doanh nghiệp và khát vọng vươn tầm quốc tế Các kỹ sư tương lai CH1, chuyên ngành Kỹ thuật Giấy và Bao bì, Trường Hóa và Khoa học sự sống, Đại học Bách khoa Hà NộiCác kỹ sư tương lai CH1, chuyên ngành Kỹ thuật Giấy và Bao bì, Trường Hóa và Khoa học sự sống, Đại học Bách khoa Hà Nội
Chương trình đào tạo tại Trường Hóa và Khoa học sự sống, Đại học Bách khoa Hà Nội chú trọng việc gắn kết chặt chẽ với mạng lưới doanh nghiệp uy tín. Các sinh viên đều cho biết thầy, cô trong Khoa, trong Trường đều tích cực làm cầu nối, giúp các bạn tiếp cận môi trường làm việc chuyên nghiệp ngay khi còn ngồi trên ghế nhà trường.
Các thầy, cô chủ động giới thiệu, định hướng nghề nghiệp, giúp sinh viên tránh được sự mất phương hướng sau khi tốt nghiệp. Mối liên kết này trải rộng tới nhiều đối tác lớn như Tổng Công ty Giấy Việt Nam, Tập đoàn Hóa chất Việt Nam hay các doanh nghiệp tại Hàn Quốc. Các thầy cô tại các nhóm chuyên môn thường xuyên được các công ty “gửi gắm” tuyển dụng, tạo ra mạng lưới việc làm vững chắc cho sinh viên. Lê Minh Hải tham gia dự án chế tạo Cellulose Acetate cùng Công ty Kusano Sakko (Nhật Bản) tại Đại học Bách khoa Hà NộiVân Anh tham gia dự án chế tạo Cellulose Acetate cùng Công ty Kusano Sakko (Nhật Bản) tại Đại học Bách khoa Hà Nội
Bên cạnh đó, sinh viên ngành Kỹ thuật Hóa học - CH1 có cơ hội tham gia các dự án có yếu tố nước ngoài. Lê Minh Hải và Vân Anh đều từng tham gia dự án chế tạo Cellulose Acetate cùng Công ty Kusano Sakko (Nhật Bản) tại Đại học Bách khoa Hà Nội. Trải nghiệm này giúp các bạn nâng cao sự tự tin, học hỏi tác phong làm việc chuyên nghiệp và cách tiếp cận vấn đề theo tiêu chuẩn quốc tế. Vân Anh còn mở rộng góc nhìn về ngành qua các diễn đàn về thị trường carbon của VCCI hay các buổi tham vấn về chuyển đổi công bằng trong ngành giấy do ILO phối hợp cùng Hiệp hội Giấy và Bột giấy Việt Nam (VPPA) tổ chức.
Những hoạt động này giúp sinh viên hiểu rằng sản xuất hiện nay gắn liền với các yếu tố chính sách, môi trường và xu hướng phát triển bền vững. Thầy trò sinh viên CH1, chuyên ngành Kỹ thuật Giấy và Bao bì tham gia Triển lãm quốc tế Giấy và Bao bì Việt Nam năm 2025
Qua các sự kiện lớn như Ngày hội ngành Giấy Việt Nam VPPA tại Bình Dương, sinh viên nhận thấy thị trường lao động đang rất "khát" nhân lực chất lượng cao. Các doanh nghiệp sẵn sàng tạo điều kiện đào tạo, đồng thời yêu cầu ứng viên có tư duy hiện đại, khả năng làm chủ công nghệ cao và kỹ năng ngoại ngữ tốt để làm việc với các đối tác nước ngoài.
Điều này đòi hỏi sinh viên không ngừng bổ sung kỹ năng về CNTTT, điều khiển tự động cũng như khả năng xử lý dữ liệu. Các bạn nữ hoàn toàn có thể thích nghi và phát triển tốt trong môi trường kỹ thuật với sự chuẩn bị về kiến thức và sức khỏe.
Thời gian thực tập khép lại, những âm thanh rền vang của máy xeo hay tiếng chuông báo hết ca vẫn chưa thôi xao động trong tâm trí Oanh, Hải, Mạnh và Vân Anh. Trở về với những dãy hành lang thân thuộc tại Bách khoa, mỗi công thức hóa học giờ mang theo hơi nóng của lô sấy Yankee khổng lồ, sức nặng của những cuộn giấy 5 tấn và cả niềm tự hào về những sản phẩm thiết yếu đang hiện diện hàng ngày trong đời sống.
Trải nghiệm "thực việc - thực chiến" ấy đã hóa thành một sợi dây gắn kết bền chặt, giúp sinh viên hiểu rằng kỹ thuật chân chính luôn bắt nguồn từ sự thấu hiểu thực tế cùng trách nhiệm với cộng đồng. Có lẽ điều còn lại sau kỳ thực tập tại nhà máy là hiểu thêm về ngành học, là cảm giác đã tiến gần hơn đến công việc của một kỹ sư và biết mình đang đi về đâu, vì sao mình bắt đầu!
