Đại học Bách khoa Hà Nội - Điểm hẹn của các nhà khoa học ngành Cơ khí Việt Nam, Đông Nam Á và Nhật Bản

Từ ngày 18 đến 20/9, Trường Cơ khí - Đại học Bách khoa Hà Nội tổ chức Hội nghị vùng về Kỹ thuật Cơ khí và Động lực học chất lưu tiên tiến (AUN/SEED-Net Regional Conference on Mechanical Engineering and Advanced Fluid Dynamics – MEAFD 2026), đồng thời phối hợp tổ chức Hội nghị Cơ học Thủy khí toàn quốc lần thứ 29 (VCFM 29). 

Sự kiện được tổ chức bởi Trường Cơ khí - Đại học Bách khoa Hà Nội, phối hợp với Mạng lưới các trường đại học Đông Nam Á/Mạng lưới Phát triển Giáo dục Kỹ thuật Đông Nam Á (AUN/SEED-Net) và Hội Cơ học Thủy khí Việt Nam, với sự hỗ trợ của Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA). 

Đặc biệt, MEAFD 2026 được tổ chức đồng thời với Hội nghị Cơ học Thủy khí toàn quốc lần thứ 29. 

Việc hai hội nghị diễn ra cùng thời điểm tạo điều kiện để cộng đồng khoa học trong nước kết nối trực tiếp với mạng lưới nghiên cứu rộng hơn của ASEAN và Nhật Bản, đồng thời tạo dấu ấn đặc biệt của ngành Cơ khí Bách khoa trong năm kỷ niệm 70 năm thành lập Đại học.

Ngành Cơ khí trong hành trình 70 năm Bách khoa Hà Nội

Phát biểu khai mạc sáng ngày 19/9, GS. Lê Anh Tuấn - Giám đốc Đại học Bách khoa Hà Nội, Trưởng Ban tổ chức Hội nghị - chia sẻ: “MEAFD 2026 diễn ra trong thời điểm có ý nghĩa đặc biệt đối với Đại học Bách khoa Hà Nội. Năm 2026 đánh dấu 70 năm kể từ khi Đại học được thành lập, cũng là bảy thập niên lĩnh vực Cơ khí đồng hành cùng quá trình đào tạo nhân lực kỹ thuật, nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ của đất nước.”
  Từ những ngày đầu thành lập năm 1956, Cơ khí đã là một trong những lĩnh vực đào tạo nền tảng của Đại học Bách khoa Hà Nội. Qua nhiều giai đoạn phát triển, lĩnh vực này tiếp tục mở rộng từ cơ khí truyền thống sang những hướng nghiên cứu mới, gắn với tự động hóa, robot, sản xuất tiên tiến, phương tiện thông minh, năng lượng và các hệ thống kỹ thuật phức tạp.

Trong bối cảnh đó, việc tổ chức một hội nghị khoa học quốc tế về kỹ thuật cơ khí và thuỷ động lực học tiên tiến tại Đại học Bách khoa Hà Nội không chỉ mang ý nghĩa chuyên môn, mà còn tạo điểm kết nối giữa truyền thống đào tạo kỹ thuật lâu đời với những hướng nghiên cứu đang định hình tương lai của ngành.

Theo GS. Lê Anh Tuấn, Đại học Bách khoa Hà Nội đang bước vào một giai đoạn phát triển mới với tham vọng mở rộng vị thế trong khu vực. Quyết định số 663/QĐ-TTg ngày 25/3/2025 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án phát triển Đại học Bách khoa Hà Nội thuộc nhóm cơ sở giáo dục đại học hàng đầu châu Á, trong đó định hướng Đại học trở thành cơ sở giáo dục đại học hiện đại, thuộc nhóm dẫn đầu châu Á về lĩnh vực kỹ thuật và công nghệ, đồng thời là trung tâm đào tạo, phát triển nhân tài, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo trong các lĩnh vực công nghệ và ngành công nghiệp chiến lược.

Từ định hướng đó, Nhà trường đang tập trung phát triển 5 lĩnh vực trọng điểm: Trí tuệ nhân tạo và Công nghệ dữ liệu; Khoa học và Công nghệ Sức khỏe; Vật liệu mới; Năng lượng và Môi trường bền vững. Một trọng tâm khác được nhấn mạnh là tăng cường kết nối giữa nghiên cứu và doanh nghiệp theo mô hình “ba nhà” gồm Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp, qua đó thúc đẩy chuyển giao và đưa kết quả nghiên cứu vào thực tiễn.

“Đại học Bách khoa Hà Nội kỳ vọng hội nghị sẽ trở thành một diễn đàn mở để các nhà khoa học, kỹ sư và đối tác doanh nghiệp trao đổi ý tưởng, thảo luận các vấn đề thực tiễn và tìm kiếm những cơ hội hợp tác mới” - GS. Lê Anh Tuấn chia sẻ.

Điểm hẹn học thuật kết nối khu vực và thế giới

Đại diện AUN/SEED-Net, ông Isamu Hamada - Chuyên gia JICA cho biết, trong bối cảnh các thách thức toàn cầu ngày càng phức tạp, chia sẻ tri thức xuyên biên giới và cùng đổi mới sáng tạo là một trong những nền tảng quan trọng để hướng tới phát triển bền vững.
  Thông qua mạng lưới AUN/SEED-Net, các cơ sở giáo dục đại học và nghiên cứu có thể mở rộng trao đổi học thuật, thúc đẩy nghiên cứu chung, hỗ trợ dịch chuyển học thuật và tăng cường mối liên kết giữa nghiên cứu với ứng dụng công nghiệp.

Ông Hamada khuyến khích các giảng viên, nhà nghiên cứu và các nhà khoa học trẻ của Đại học Bách khoa Hà Nội chủ động khai thác những cơ hội mà AUN/SEED-Net đang cung cấp, tham gia các dự án nghiên cứu hợp tác, tổ chức hội thảo khu vực, hay đồng hướng dẫn nghiên cứu sinh với các trường đại học trong ASEAN và Nhật Bản. Theo ông, sự tham gia chủ động của các nhà khoa học từ những trường đại học có thế mạnh kỹ thuật như Bách khoa Hà Nội sẽ góp phần định hình những hướng phát triển mới về công nghệ và tính bền vững trong khu vực.

Cùng với việc mở rộng mạng lưới, AUN/SEED-Net cũng mang đến nhiều cơ hội hợp tác cụ thể cho các trường đại học và nhà nghiên cứu. Bà Kultira Tangtatwas - Program Lead AUN/SEED-Net, giới thiệu các chương trình học bổng tiến sĩ ba năm tại các trường đại học đối tác Nhật Bản, tài trợ nghiên cứu và giáo dục theo mô hình liên minh giữa các trường đại học và doanh nghiệp, cùng hỗ trợ tổ chức hội nghị. Trong đó, khoản tài trợ nghiên cứu và giáo dục có thể lên tới 38.000 USD cho chương trình kéo dài ba năm. 

Bên cạnh đó, GS. Hideaki Ohgaki - Đại học Kyoto, tập trung chia sẻ vấn đề phối hợp trong khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo (STI coordination). Theo ông, để các kết quả nghiên cứu có thể đáp ứng những vấn đề thực tiễn, cần tăng cường sự phối hợp giữa bốn nhóm chủ thể gồm trường đại học, doanh nghiệp, cơ quan quản lý và cộng đồng. Đồng thời, hoạt động này cũng đòi hỏi sự kết nối giữa các lĩnh vực chuyên môn khác nhau, từ khoa học kỹ thuật đến kinh tế và khoa học xã hội.
  Những hướng nghiên cứu định hình tương lai ngành Cơ khí

Sau phiên khai mạc, chương trình khoa học tiếp tục với các bài giảng toàn thể của các chuyên gia đến từ Nhật Bản và Việt Nam, do GS. Phạm Văn Sáng - Phó Hiệu trưởng Trường Cơ khí, Đại học Bách khoa Hà Nội chủ trì.

 “Evolution of Arc Welding Process Technology Driven by Understanding of Electrode Phenomena”, trình bày bởi GS. Manabu Tanaka - JWRI, Đại học Osaka; 

 “AI for Science and Mechanical Engineering: From Prediction to Physical Creation”, từ TS. Trương Quốc Chiến - Trường Cơ khí, Đại học Bách khoa Hà Nội;

“Development of a Pneumatic Artificial Muscle-Driven Body-Weight-Supported Gait Rehabilitation System: From Actuator Modeling to Assist-as-Needed Control”, trình bày bởi GS. Shin-ichiroh Yamamoto - Viện Công nghệ Shibaura;

“KeHeat and Mass Transfer Challenges in Next-Generation Inkjet Applications” do GS. Kazuyoshi Fushinobu, Trường Kỹ thuật, Viện Khoa học Tokyo dẫn dắt;

“Rethinking Top Runner Schemes: Global Comparatives and Future Energy Demand Scenarios” từ GS. Keiichi Ishihara - Đại học Kyoto. 
  Sau phiên toàn thể, hội nghị sẽ diễn ra 24 tiểu ban khoa học diễn ra song song, phiên poster và hoạt động tham quan kỹ thuật - văn hóa. Các chủ đề trải rộng từ robot và thiết bị thông minh, kỹ thuật công nghiệp số, hệ thống cơ khí và sản xuất bền vững đến năng lượng tái tạo, phương tiện thông minh, động lực học chất lưu tính toán, truyền nhiệt – truyền khối, đốt sạch, hàng không vũ trụ, kỹ thuật biển và dòng chảy đa pha.

Các công trình được chấp nhận sẽ được công bố trong Lecture Notes in Mechanical Engineering của Springer, Journal of Science and Technology hoặc Tuyển tập Hội nghị Cơ học Thủy khí toàn quốc lần thứ 29.

Hai hội nghị quan trọng được tổ chức đồng thời đã đưa Đại học Bách khoa Hà Nội trở thành điểm giao của những mạng lưới tri thức, nơi các nhà khoa học Việt Nam, ASEAN và Nhật Bản chia sẻ nghiên cứu, cùng đặt câu hỏi về những công nghệ, những mô hình hợp tác và những vấn đề mà ngành Cơ khí sẽ phải giải quyết trong tương lai.