Ngày 17/10, Đại học Bách khoa Hà Nội sẽ tổ chức Diễn đàn HERA-Net với chủ đề “Đánh giá rủi ro đối với con người và hệ sinh thái nhằm tăng cường khả năng chống chịu về môi trường và sức khỏe: Thúc đẩy hợp tác nghiên cứu ASEAN–Châu Âu”, quy tụ các nhà khoa học, chuyên gia và nhà nghiên cứu trẻ từ Việt Nam, Đức, Hà Lan, Singapore, Thái Lan cùng các đối tác trong khu vực.
Từ đánh giá rủi ro đến khả năng chống chịu
Đông Nam Á đang trải qua quá trình công nghiệp hóa và đô thị hóa nhanh chóng, kéo theo những thách thức ngày càng phức tạp đối với môi trường và sức khỏe. Ô nhiễm, biến đổi khí hậu, thiên tai, suy giảm đa dạng sinh học, an ninh lương thực hay các nguy cơ đối với sức khỏe cộng đồng không còn là những vấn đề có thể xem xét tách rời.
Một thay đổi trong môi trường có thể đồng thời tác động đến hệ sinh thái, động vật và con người. Vì vậy, việc nhận diện và đánh giá rủi ro đòi hỏi sự kết nối giữa nhiều lĩnh vực khoa học, từ quan trắc môi trường, đánh giá phơi nhiễm, độc học và sinh thái đến nghiên cứu sức khỏe, mô hình hóa và phân tích dữ liệu. Quan trọng hơn, những thách thức này cũng vượt qua ranh giới của từng quốc gia, đặt ra nhu cầu hợp tác nghiên cứu ở quy mô khu vực và quốc tế.
Trong bối cảnh đó, Mạng lưới ASEAN–Châu Âu về Đánh giá Rủi ro đối với Con người và Hệ sinh thái (HERA-Net) được xây dựng nhằm kết nối các nhà khoa học, trường đại học và viện nghiên cứu của Đông Nam Á và châu Âu, cùng phát triển các cách tiếp cận tích hợp trong nghiên cứu rủi ro môi trường và sức khỏe.
Mô hình Mạng lưới ASEAN–Châu Âu về Đánh giá Rủi ro đối với Con người và Hệ sinh thái (HERA-Net)
Tại Việt Nam, Đại học Bách khoa Hà Nội là đơn vị chủ trì và điều phối HERA-Net, cùng các đối tác gồm Đại học Y Hà Nội, Đại học Việt Đức và Viện Việt - Anh. Mạng lưới đồng thời kết nối với các cơ sở nghiên cứu, giáo dục của Đức, Hà Lan, Singapore và Thái Lan.
Các hoạt động của HERA-Net tập trung vào bốn hướng hợp tác chính.
Thứ nhất, đánh giá tổng hợp rủi ro đối với môi trường và sức khỏe: Triển khai các nghiên cứu chung về ô nhiễm, phơi nhiễm, độc học môi trường và những tác động đến hệ sinh thái và sức khỏe con người.
Thứ hai, biến đổi khí hậu, thiên tai và “Một sức khỏe”: Đánh giá những rủi ro đối với con người và hệ sinh thái trong bối cảnh khí hậu thay đổi, đồng thời góp phần nâng cao khả năng thích ứng và chống chịu của cộng đồng.
Thứ ba, phân tích rủi ro bằng công nghệ số và cảnh báo sớm: Khai thác trí tuệ nhân tạo, hệ thống thông tin địa lý, mô hình dự báo và các nền tảng dữ liệu trực quan để nâng cao năng lực phân tích, cảnh báo và truyền đạt thông tin về rủi ro.
Thứ tư, đào tạo, phát triển năng lực và lan tỏa tri thức: Tổ chức các hội thảo quốc tế, chương trình đào tạo, hoạt động trao đổi học thuật và hướng dẫn nghiên cứu, mở rộng cơ hội phát triển cho các nhà khoa học trẻ.
Trong những năm đầu hoạt động, mạng lưới đã nhận được hỗ trợ tài chính từ Quỹ Alexander von Humboldt thông qua chương trình Humboldt Alumni Award, tạo nền tảng cho các hoạt động kết nối và phát triển hợp tác nghiên cứu.
Diễn đàn mở rộng không gian hợp tác ASEAN - Châu Âu
Diễn đàn HERA-Net ngày 17/10 tại Đại học Bách khoa Hà Nội sẽ là một trong những hoạt động kết nối các hướng nghiên cứu trên, đồng thời tạo không gian để các nhà khoa học trao đổi về những vấn đề đang đặt ra trong đánh giá rủi ro môi trường và sức khỏe.
Chương trình có sự tham gia của GS.TS. Werner Brack, Trung tâm Nghiên cứu Môi trường Helmholtz (UFZ), Đức, trình bày keynote về quan trắc và đánh giá rủi ro hỗn hợp hóa chất trong nguồn nước, đồng thời trao đổi về các cơ hội hợp tác trong HERA-Net.
GS.TS. Werner Brack, Trung tâm Nghiên cứu Môi trường Helmholtz (UFZ), Đức
Các phiên thảo luận chính tập trung vào ba nhóm chủ đề: đánh giá rủi ro tích hợp đối với hóa chất, hệ sinh thái và sức khỏe con người; ứng dụng đánh giá rủi ro trước các thách thức về khí hậu, thiên tai và One Health; và các công cụ số phục vụ phân tích rủi ro, cảnh báo sớm và truyền thông.
Bên cạnh các nội dung khoa học, chương trình có phiên DAAD/EURAXESS giới thiệu cơ hội nghiên cứu tại Đức, các chương trình tài trợ và kênh kết nối dành cho các nhà nghiên cứu. Hai phiên tọa đàm sẽ mở rộng thảo luận về việc đồng phát triển các cách tiếp cận HERA cho nghiên cứu, chính sách và thực tiễn; đồng thời bàn về nâng cao năng lực, xây dựng trung tâm tri thức số và phát triển các hợp tác nghiên cứu dài hạn.
Không chỉ là một diễn đàn trao đổi học thuật, HERA-Net hướng tới xây dựng một mạng lưới hợp tác lâu dài, trong đó các nguồn lực nghiên cứu, dữ liệu, phương pháp và kinh nghiệm từ ASEAN và châu Âu có thể được kết nối để cùng giải quyết những vấn đề môi trường và sức khỏe ngày càng phức tạp.
Diễn đàn “Đánh giá rủi ro đối với con người và hệ sinh thái nhằm tăng cường khả năng chống chịu về môi trường và sức khỏe: Thúc đẩy hợp tác nghiên cứu ASEAN–Châu Âu” diễn ra từ 8:00 đến 17:00 ngày 17/10/2026 tại Phòng hội thảo tầng 1, Trung tâm Việt–Đức (VDZ), Đại học Bách khoa Hà Nội.
