TS. Võ Thành Phong - Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học và Công nghệ, Ban Tuyên giáo T.Ư và GS. Lê Anh Tuấn - Chủ tịch Hội đồng Đại học ĐHBK Hà Nội - đồng chủ trì buổi Tọa đàm
Chuyển dịch năng lượng hiện đang là xu hướng tất yếu để thay thế các nguồn năng lượng hóa thạch đang dần cạn kiệt và ô nhiễm sang các nguồn năng lượng xanh và sạch hơn. Cũng như thế giới, Việt Nam đang ưu tiên phát triển các nguồn năng lượng tái tạo, trong đó có nguồn năng lượng Hydrogen.
Nhằm cung cấp thêm các thông tin về chính sách của Nhà nước trong lĩnh vực này, ngày 29/8, tại Đại học Bách khoa Hà Nội, Ban Tuyên giáo Trung ương phối hợp với Viện Công nghệ Năng lượng, Đại học Bách khoa Hà Nội tổ chức tọa đàm với chủ đề “Hydrogen: Thực trạng, Công nghệ và Tiềm năng”.
Dự buổi tọa đàm có TS. Võ Thành Phong - Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học và Công nghệ, Ban Tuyên giáo Trung ương; Các chuyên gia: PGS. Hoàng Anh Sơn - Viện trưởng Viện Khoa học Vật liệu, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam; TS. Dư Văn Toán , Viện nghiên cứu biển và hải đảo, Bộ Tài nguyên Môi trường; Lãnh đạo các doanh nghiệp, tập đoàn: Ông Nguyễn Nam Thắng - Phó Tổng giám đốc Tổng công ty Phát điện 1; TS. Lê Khắc Hiệp Phó chủ tịch Tập đoàn Vingroup; TS. Nguyễn Anh Tuấn, Phó Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp đầu tư nước ngoài; Ông Hoàng Văn Hợp Phó TGĐ Tập đoàn Trung Nam; Ông Ngô Anh Hiền - Phó Trưởng ban Công nghiệp khí và lọc hóa dầu, Tập đoàn dầu khí PVN.
Về phía đại học Bách khoa Hà Nội có GS. TS. Lê Anh Tuấn, Chủ tịch Hội đồng Đại học cùng lãnh đạo và giảng viên – nhà khoa học các Trường, Ban, Viện nghiên cứu thuộc Đại học.
GS. TS. Lê Anh Tuấn cùng TS. Võ Thành Phong đồng chủ trì buổi tọa đàm. PGS. Đặng Trần Thọ - Viện trưởng Viện Công nghệ Năng lượng, ĐHBK Hà Nội - trình bày tham luận tại Tọa đàmBản đồ năng lượng Hydrogen thế giới
Tại buổi tọa đàm, các chuyên gia đã trao đổi nhiều vấn đề liên quan đến Hydrogen, đặc biệt là năng lượng Hydrogen; các vấn đề liên quan đến sản xuất, tồn chứa, vận chuyển hydroden. Ba diễn giả là các chuyên gia đầu ngành trong lĩnh vực Hydrogen đã có những tham luận bao quát chủ đề của tọa đàm.
Theo PGS. Đặng Trần Thọ - Viện trưởng Viện Công nghệ Năng lượng, Đại học Bách khoa Hà Nội, hiện có hơn 18 quốc gia chiếm 75% GDP toàn cầu có chiến lược quốc gia phát triển Hydrogen. Đi đầu là Đức, khối EU, Nhật Bản, Mỹ, Nga, Australia, Trung Quốc, Hàn Quốc... Các quốc gia đều đầu tư rất mạnh để phát triển nguồn năng lượng này.
Như Đức đã thông qua khoản đầu tư 9 tỷ Euro để phát triển hệ thống cung ứng. Đến năm 2030, sẽ sản xuất Hydrogen với tổng công suất khoảng 5 GW; Năm 2040, sẽ đạt khoảng 15 GW. Giúp giảm 95% khí thải và tạo ra hơn 822.000 lao động và đóng tối thiểu 42 tỷ Euro vào tổng GDP của Đức/năm.
EU coi khí Hydro như một yếu tố trung tâm cho chiến lược phát triển Hệ thống năng lượng xanh bền vững. Các nước thuộc khối EU dự kiến sẽ đầu tư khoảng 750 tỷ Euro để phát triển kinh tế Hydrogen.
Nhật Bản đã xây dựng chiến lược chi tiết phát triển Hydrogen quốc gia kể từ năm 2017. Chia làm 3 giai đoạn cụ thể: 1) Phát triển hệ thống pin nhiên liệu; 2) Đầu tư tối thiểu 9 tỷ yên để phát triển chuỗi cung ứng toàn cầu, đẩy mạnh sản xuất, ứng dụng Hydrogen từ năng lượng tái tạo, sẽ sản xuất hơn 300.000 tấn Hydro với giá thành khoảng 30 yên/Nm3 vào 2030; 3) Thiết lập hệ sinh thái Hydrogen không khí thải vào năm 2040.
Tham luận “Thực trạng và xu thế công nghệ Hydrogen” của PGS. Đặng Trần Thọ đã đưa ra những thông tin tổng quan về thực trạng, xu thế công nghệ sản xuất , hạ tầng cung ứng HydrogenHydrogen, Hydrogen và các ứng dụng triển vọng của Hydrogen đồng thời đề cập một số thông tin về Hydro hồng – Hydro có thể sản xuất từ điện nguyên tử - nội dung liên quan đến quy hoạch, phát triển điện tại Việt Nam.
Theo PGS. Đặng Trần Thọ, năng lượng Hydrogen sẽ còn chịu ảnh hưởng bởi sự cở mở trong hợp tác quốc tế, rào cản công nghệ, hạ tầng kỹ thuật, hiệu quả kinh tế, chính trị. Tuy nhiên với những tác động mãnh mé, tích cực đến sự phát triển xanh, bền vững, thì sự phát triển năng lượng Hydrogen là tất yếu. PGS. Hoàng Anh Sơn - Viện trưởng Viện Khoa học Vật liệu, Viện Hàn lâm KH&CN Việt Nam - trình bày khái quát việc “Nghiên cứu và phát triển công nghệ Hydro tại Viện Khoa học Vật liệu”
PGS. Hoàng Anh Sơn - Viện trưởng Viện Khoa học Vật liệu, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam – đã trình bày khái quát việc “Nghiên cứu và phát triển công nghệ Hydro tại Viện Khoa học Vật liệu”. PGS. Sơn nhận định năng lượng hydro được thế giới đặc biệt quan tâm nghiên cứu phát triển trong tiến trình chuyển đổi năng lượng, hướng đến nền kinh tế không phát thải khí cácbon. Việt Nam là quốc gia có tiềm năng lớn trong phát triển năng lượng Hydro xanh, hướng đến thực hiện mục tiêu không phát thải các bon năm 2050.
Hiện Viện Khoa học vật liệu đang tích cực khai thác dự án đã được đầu tư, hợp tác nghiên cứu và hoàn thiện công nghệ để đẩy nhanh sự phát triển và triển khai nguồn năng lượng sạch này tại Việt Nam. Đây sẽ là địa chỉ để các nhà khoa học Việt Nam nói chung, Đại học Bách khoa Hà Nội nói riêng hợp tác với các nhà khoa học Viện Khoa học Vật liệu, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam trong việc phát triển/triển khai các nghiên cứu liên quan đến công nghệ Hydro. TS. Dư Văn Toán - Viện nghiên cứu Biển và Hải đảo, Tổng cục Biển và Hải đảo, Bộ Tài nguyên và Môi trường, Bộ Tài nguyên Môi trường - trình bày tham luận về kinh tế Hydro, kinh tế tuần hoàn trong quá trình sản xuất HydroGiá thành Hydrogen
Với góc nhìn khía cạnh kinh tế, cũng như các chính sách hỗ trợ và triển vọng của Hydrogen trong tương lai, trong bài tham luận của mình, TS. Dư Văn Toán -Viện nghiên cứu Biển và Hải đảo, Tổng cục Biển và Hải đảo, Bộ Tài nguyên và Môi trường, Bộ Tài nguyên Môi trường - đề cập đến vấn đề kinh tế Hydro, kinh tế tuần hoàn trong quá trình sản xuất Hydro; Cơ hội và thách thức trong phát triển năng lượng Hydrogen, đặc biệt về giá thành của năng lượng này.
TS. Dư Văn Toán phân tích:
Thứ nhất, giá Hydrogen phụ thuộc rất nhiều vào giá năng lượng cần thiết để sản xuất, tức giá năng lượng sạch, khí đốt... Đứng từ góc độ này, một số khu vực sẽ có lợi thế so sánh bởi có tiềm năng lớn về điện gió, mặt trời hoặc có nguồn cung khí đốt giá rẻ.
Thứ hai là yếu tố nguồn nước. Cho dù đã có một số công nghệ tách muối từ nước biển để cung cấp cho các nhà máy hydro, nhưng việc các nước Trung Đông khan hiếm nước ngọt cũng làm giảm lợi thế về năng lượng Hydrogen của khu vực này.
Thứ ba, sản xuất hydro đòi hỏi ngân sách đầu tư ban đầu rất lớn vào các hạng mục hạ tầng sản xuất và vận chuyển. Vì vậy, các dòng vốn tư nhân và FDI sẽ hướng về các quốc gia có quyết tâm cao về tài chính trong giai đoạn đầu từ nay đến 2030.
Thứ tư, để thu hút đầu tư tư nhân cũng như FDI, việc các quốc gia sớm xây dựng hành lang pháp lý cho kinh tế Hydrogen là một ưu thế.
Các nhà khoa học, lãnh đạo các doanh nghiệp sôi nổi trao đổi ý kiến tại buổi tọa đàm
“Bắt mồi lửa” phát triển nguồn năng lượng Hydrogen
Trao đổi tại buổi tọa đàm, các nhà khoa học đều thống nhất để phát triển mạnh năng lượng Hydrogen, nhất thiết phải thúc đẩy tỷ trọng năng lượng tái tạo. Bởi nếu không thúc đẩy năng lượng tái tạo, việc sản xuất hydro chưa chắc giúp giảm được phát thải khí nhà kính, khí CO2.
Việt Nam có thể sử dụng năng lượng tái tạo như điện gió để sản xuất hydro, tuy nhiên vẫn phải quan tâm đến tính thay đổi của điện gió ảnh hưởng đến năng suất trong sản xuất. Ngoài ra, chi phí để sản xuất không hề nhỏ.
Bên cạnh điện gió, điện mặt trời, Việt Nam có thể sử dụng điện sinh khối - nguồn điện có tiềm năng khá tốt ở Việt Nam. Hiện nay, Việt Nam chưa phát triển mạnh mẽ điện sinh khối. Mặc dù Việt Nam là một nước nông nghiệp, nhưng hiện vẫn chưa quy hoạch tốt đất đai để trồng cây nguyên liệu làm sinh khối cho các nhà máy nhiệt điện sinh khối, hoặc trồng cây để làm nhiên liệu. Đó là những điểm Việt Nam có thế mạnh nhưng chưa phát huy được. Nếu thế mạnh sản xuất năng lượng sinh khối tốt thì cơ hội cho sản xuất hydro cũng sẽ tốt lên. GS. Lê Anh Tuấn lắng nghe các trao đổi tại buổi Tọa đàm
Cùng đó, các nhà khoa học, nhà hoạch định chính sách đã trao đổi đến việc cần phải có quỹ đầu tư để “bắt mồi lửa” cho việc phát triển công nghệ, chuyển giao công nghệ, ứng dụng công nghệ, đặc biệt là triển khai công nghệ quy mô ra thực tiễn. Cần phải có kinh phí nghiên cứu “mồi”, kinh phí phát triển “mồi” từ ngân sách Nhà nước hoặc từ sự hỗ trợ của quốc tế/tập đoàn lớn.
Theo GS. Lê Anh Tuấn – Chủ tịch Hội đồng Đại học Đại học Bách khoa Hà Nội, tọa đàm đã diễn ra sôi nổi với nhiều trao đổi, phân tích về cơ hội, thách thức và ứng dụng về phát triển công nghệ Hydrogen, đặc biệt là công nghệ năng lượng về Hydrogen. Giá trị lớn nhất của buổi tọa đàm chính là tạo diễn đàn kết nối các chuyên gia, các nhà khoa học gặp gỡ trao đổi trực tiếp với các doanh nghiệp, các hiệp hội liên quan đến năng lượng tái tạo, quan tâm đến phát triển, sử dụng năng lượng hydro.
TS. Võ Thành Phong - Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học và Công nghệ, Ban Tuyên giáo Trung ương - phát biểu tại buổi Tọa đàmLắng nghe, ghi nhận các ý kiến, TS. Võ Thành Phong - Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học và Công nghệ, Ban Tuyên giáo Trung ương – cho biết sau buổi tọa đàm, đơn vị sẽ có tham mưu sâu với lãnh đạo Ban Tuyên giáo Trung ương đặt hàng Đại học Bách khoa Hà Nội và các chuyên gia trong ngành khởi động chuỗi các sự kiện liên quan đến phát triển năng lượng Hydrogen.
“Nhờ các thông tin quý báu được chia sẻ tại tọa đàm, chúng tôi đã nhận ra nhiều vấn đề trong phát triển nguồn năng lượng này cả về mặt công nghệ, tích trữ, vận chuyển và ứng dụng. Trên cơ sở các phân tích tại tọa đàm, tới đây chúng tôi sẽ trình lãnh đạo Ban tham mưu, xây dựng chỉ thị của Ban Bí thư, Bộ chính trị về lĩnh vực này” – TS. Võ Thành Phong nhấn mạnh.
