Có một Bách khoa trong nỗi nhớ, nơi vấp ngã hóa thành đôi cánh!

Tại Đại học Bách khoa Hà Nội, người ta vẫn thường nhắc về con số 4300 - số lượng sinh viên sở hữu "kỹ năng sinh tồn đặc biệt" học tập tại Bách khoa Hà Nội thời gian đại dịch Covid-19. Nguyễn Thị Nguyệt Hằng - cựu sinh viên Kỹ thuật Hóa học (CH1) là một mảnh ghép trong con số ấy, một cô gái đã đi qua những ngày khó khăn của hoàn cảnh đặc biệt, để thấu hiểu rằng: Bách khoa dạy sinh viên cách đứng vững trong nghịch cảnh. Câu chuyện của Hằng bắt đầu với một niềm kiêu hãnh rực rỡ, đi ngang qua những nốt rất trầm sự thất vọng, rồi sau cùng khép lại bằng một đôi cánh vững chãi vươn ra biển lớn khoa học thế giới.

Cú sốc GPA 0.5 và bản lĩnh của một HUSTer

Nguyệt Hằng bước vào cổng Parabol Bách khoa Hà Nội với hành trang là danh hiệu học sinh giỏi quốc gia cùng tấm vé tuyển thẳng đầy tự hào. Sự tự tin ấy lớn đến mức khi nghe cha cảnh báo về độ khó của môi trường này, cô chỉ đáp lại bằng một nụ cười hồn nhiên. Năm học đầu tiên, Hằng dành toàn bộ tâm trí cho các hoạt động tình nguyện, tham gia các câu lạc bộ và những chương trình sinh viên sôi nổi. Trong suy nghĩ của một cô gái 18 tuổi đầy khát vọng Nguyệt Hằng lúc bấy giờ, các môn học đại cương dường như chỉ là một thử thách nhỏ và cô thậm chí còn đặt mục tiêu đạt học bổng ngay trong kỳ học đầu tiên.
 

Thế nhưng, hiện thực tại Bách khoa đã giáng một đòn vào sự tự tin ấy. Khi học kỳ khép lại, con số GPA 0.5 hiện lên như một hiện thực phũ phàng. Hằng kể lại rằng cô đã bật khóc nức nở ngay giữa buổi họp lớp, một cảm giác xấu hổ bao trùm khi không thể hiểu nổi điều gì đang xảy ra với bản thân. Khoảnh khắc cay đắng đó giúp cô nhận ra một sự thật: Bách khoa không phải là nơi có thể bước qua bằng thói quen học tập cũ hay sự chủ quan. Nếu không thay đổi, cô sẽ bị đào thải khỏi cuộc chơi này.

Hằng bắt đầu giai đoạn tái cấu trúc lại bản thân một cách nghiêm khắc. Cô quyết định dừng lại hầu hết các hoạt động ngoại khóa để quay về với bàn học và sách vở. Trong tâm trí cô luôn vang lên một tôn chỉ khắc nghiệt: "Không được khá", việc chỉ dừng lại ở mức "khá" chưa bao giờ là mục tiêu cuối cùng, mà đó phải là sự bứt phá hoàn toàn khỏi giới hạn cũ.
 

Ngã rẽ mang tên CADD và quả ngọt của sự kiên trì

Bước ngoặt thực sự làm thay đổi cuộc đời sinh viên của Hằng diễn ra vào năm thứ hai, trong một buổi học Hóa sinh của TS. Đào Huy Toàn. Những kiến thức về sự sống, cấu trúc protein và các tế bào đã khơi dậy trong cô một niềm đam mê kỳ lạ. Cô bắt đầu tò mò về Computer-Aided Drug Design (CADD) - lĩnh vực sử dụng sức mạnh của các công cụ tính toán để hỗ trợ nghiên cứu và phát triển thuốc. Vào năm 2021, đây vẫn là một hướng đi còn khá mới mẻ tại trường, nhưng chính sự xa lạ ấy lại tạo ra một sức hút mãnh liệt đối với Hằng.

Con đường nghiên cứu khoa học của cô bắt đầu bằng những buổi lên phòng thí nghiệm từ sáng sớm, những đêm dài miệt mài bên các tệp tài liệu chuyên sâu. Hằng phải đối mặt với một câu hỏi hóc búa luôn thường trực: Liệu những mô phỏng và dự đoán trên máy tính có mang lại giá trị thực tế khi đưa vào thực nghiệm? Tại kỳ thi Sinh viên nghiên cứu khoa học năm ấy, kết quả cô nhận được là giải Poster - một giải thưởng mang tính chất khích lệ tinh thần. Thay vì chọn cách thất vọng, Hằng lại xem đó là một khởi đầu mới.

Dưới sự dẫn dắt tận tâm của thầy Toàn và PGS. Phạm Minh Quân - Phó Viện trưởng Viện Hợp chất thiên nhiên (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam), Hằng bắt đầu một đề tài mới với sự cẩn trọng và kiên trì hơn gấp bội. Cô dồn toàn bộ tâm huyết vào nghiên cứu này, biến nó thành nội dung cho khóa luận tốt nghiệp. Khi đứng trước Hội đồng bảo vệ, sự nỗ lực bền bỉ đã được đền đáp bằng con số 10/10 tuyệt đối. Đối với Hằng, tấm bằng Giỏi trên tay không chỉ là kết quả học tập, mà là biểu hiện của một hành trình vượt qua "nút thắt cổ chai" - nơi mọi thứ chật hẹp nhất nhưng lại là tiền đề để mở ra một bầu trời rộng lớn phía trước.
 

Đôi chân vững chãi và khát vọng tri ân

Lựa chọn đi theo một con đường khác biệt đã mang lại cho Nguyệt Hằng những cơ hội mà chính cô cũng không ngờ tới. Sau khi tốt nghiệp, cô tiếp tục đào sâu lĩnh vực CADD ở bậc thạc sĩ, không ngừng học hỏi từ những nhà nghiên cứu hàng đầu.

Một dấu mốc quan trọng trong sự nghiệp học thuật của cô là chuyến trao đổi tại Đại học Gent (Bỉ) vào năm 2025. Tại đây, cô được tiếp cận với các ứng dụng Machine Learning trong CADD và nhận thấy sự bao la của thế giới khoa học. Trải nghiệm quốc tế này giúp cô càng thêm kiên định với con đường nghiên cứu chuyên nghiệp.

Trước những băn khoăn về việc có nên đi du học sớm hay không, Hằng luôn giữ cho mình một quan điểm rõ ràng. Cô tin rằng mỗi người có một lối đi riêng; có người chọn ra nước ngoài từ sớm, có người chọn phát triển vững vàng ở trong nước trước khi vươn ra thế giới. Điều quan trọng nằm ở mức độ nỗ lực và những gì bản thân học hỏi được, thay vì địa điểm học tập. Nếu một người đủ nghiêm túc và kiên định, bất cứ nơi nào cũng có thể trở thành môi trường để trưởng thành.
 

Nhìn lại những năm tháng đã qua, Hằng dành một sự biết ơn sâu sắc tới Đại học Bách khoa Hà Nội. Ngôi trường này đã trao cho cô kiến thức, mở ra những cơ hội và đặc biệt là mang tới những cú sốc cần thiết để nhào nặn nên một con người trưởng thành. Nhờ sự rèn luyện nghiêm khắc ấy, cô đã có một đôi chân đủ khỏe để bước đi trên sỏi đá mà vẫn có thể làm cho con đường phía trước nở hoa.

Trong nỗi nhớ về mái trường xưa, Hằng vẫn lưu giữ những kỷ niệm đẹp về người thầy "đỡ đầu" - TS. Đào Huy Toàn, những chuyến đi camping cùng bạn bè quốc tế hay những ngày làm tình nguyện và tham gia Đoàn trường. Kết thúc một chương rực rỡ, cô gái ấy vẫn luôn ấp ủ ước mơ một ngày nào đó sẽ quay trở lại để đóng góp sức mình cho "ngôi nhà" Bách khoa - nơi đã biến những vấp ngã đầu đời của cô thành đôi cánh mạnh mẽ.