Một cuộc điện thoại và bước ngoặt ứng dụng AI của cô gái Bách khoa

Một buổi chiều muộn, khi những con số 2.5 trên bảng điểm CPA hiện lên như một dấu chấm hỏi lớn về tương lai, cô sinh viên năm hai Đỗ Thị Hà Trang ngồi lặng yên trong một góc sân trường Bách khoa, trong lòng đầy những hoài nghi về lựa chọn của bản thân. Trang quyết định gửi một dòng tin nhắn ngắn cho cô Lê Khánh Trang - cô giáo cô hằng kính trọng - để sẻ chia về sự bế tắc đang bóp nghẹt động lực học tập.

10 phút sau, tiếng chuông điện thoại vang lên, cô Trang gọi lại sau khi kết thúc tiết dạy, dành thời gian để lắng nghe, an ủi và đưa ra lời gợi ý về một chuyến đi thực tế tại doanh nghiệp Crystal Martin ở Bắc Giang - doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài thuộc Tập đoàn Crystal International (Hồng Kông), chuyên sản xuất hàng may mặc và đồ lót xuất khẩu cho các thương hiệu toàn cầu như Victoria's Secret, H&M, DKNY và Marks & Spencer.

Cuộc gọi ngắn ngủi ấy đã trở thành bước ngoặt thay đổi hoàn toàn tư duy của cô sinh viên Hà Trang, mở ra con đường lội ngược dòng ngoạn mục để chạm tới mức điểm 3.2 và trở thành một nhà thiết kế trẻ linh hoạt ứng dụng công nghệ AI.

Điểm tựa ấm áp và những bước ngoặt tự thân

Sinh ra và lớn lên ở một xã ngoại thành Hà Nội, Đỗ Thị Hà Trang mang theo ước mơ của một học sinh "trường làng" với khát khao chạm tay vào tấm vé trúng tuyển Nguyện vọng 1 của Đại học Bách khoa Hà Nội. Gia đình vốn có truyền thống ngành may mặc, vì thế Trang được bố mẹ định hướng nộp hồ sơ vào mã ngành TX1 - Công nghệ Dệt May, khoa Dệt May - Da giầy và Thời trang, Trường Vật liệu, Đại học Bách khoa Hà Nội từ sớm.
 

Cùng giống nhiều tân sinh viên, Trang cũng mang suy nghĩ Bách khoa là nơi gắn liền với máy móc và những công thức kỹ thuật. Thực tế tại Khoa Dệt May - Da giầy và Thời trang lại mở ra cho cô một thế giới khác với khoa học kỹ thuật song hành cùng sáng tạo nghệ thuật.

Điều khiến Trang yêu ngành hơn là sinh viên TX1 được tiếp cận chuyên ngành từ khá sớm. Từ năm thứ Hai, cô đã có cơ hội lựa chọn hướng học tập phù hợp với sở thích của mình. Những tiết học về hình họa, màu sắc, lịch sử trang phục giúp Trang khám phá những khả năng mà trước đây bản thân chưa từng nghĩ tới. Song song với đó, các giờ học vật liệu, công nghệ dệt may và thực hành trong phòng thí nghiệm đã giúp cô hiểu rằng phía sau một thiết kế đẹp là rất nhiều kiến thức khoa học.

"Trước đây tôi nghĩ thiết kế thời trang chủ yếu là vẽ đẹp. Sau này tôi mới hiểu muốn tạo ra một sản phẩm tốt còn phải hiểu cách dệt, cấu trúc vải, độ co giãn, khả năng thấm hút hay cảm giác của người mặc" - Trang chia sẻ. Chính sự kết hợp giữa thời trang và công nghiệp đã tạo nên sức hút đặc biệt của TX1 đối với cô gái trẻ.

Ít ai ngờ rằng “nàng sắn” Hà Trang đang theo học chương trình tích hợp Cử nhân - Thạc sĩ với CPA 3.2 hiện nay từng trải qua một giai đoạn vô cùng chông chênh. Đó là học kỳ đầu tiên của năm thứ hai, khi bảng điểm của Trang dừng lại ở con số 2.5.

Cảm giác hụt hẫng bủa vây bởi khi ấy cô chưa thực sự hiểu ý nghĩa của những kiến thức mình đang học. Các môn chuyên ngành chưa xuất hiện nhiều trong chương trình, còn tương lai phía trước vẫn khá mờ nhạt.

Chuyến đi thực tế tại doanh nghiệp Crystal Martin sau cuộc gọi với cô Lê Khánh Trang đã giúp Trang nhìn thấy môi trường làm việc thực tế của ngành dệt may, hiểu rõ hơn nhu cầu của doanh nghiệp và giá trị của nền tảng kiến thức được đào tạo tại Bách khoa Hà Nội. “Tôi nhận ra doanh nghiệp cần những người thật sự hiểu công việc. Muốn làm được việc thì phải học tốt. Sau chuyến đi đó, tôi xác định lại mục tiêu của mình" - Hà Trang nhớ lại.
 

Bên cạnh sự dìu dắt của thầy cô, Trang tìm thấy một điểm tựa tinh thần khác tại Câu lạc bộ Tranh biện Bách khoa (BKD). Ở đó, các anh chị khóa trên luôn sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm học tập, phương pháp vượt qua các môn đại cương và cách cân bằng giữa học tập với hoạt động ngoại khóa. Những người bạn trong câu lạc bộ và nhóm đồ án cũng trở thành những người đồng hành đặc biệt trong những năm tháng đại học.

Có những đêm chạy tiến độ đồ án hay ôn thi đến khuya, người này mệt mỏi thì người khác lại pha cà phê, động viên nhau cố gắng thêm một chút. Những điều giản dị ấy giúp Trang vượt qua áp lực học tập và dần trở nên tự tin hơn.

Khoa học dệt may và sự kết hợp giữa thủ công với kỹ thuật

Niềm yêu thích nghiên cứu khoa học của Trang bắt đầu từ đề tài về sản phẩm trẻ em làm từ kén tằm thải. Đó là công việc đầy thử thách khi cô cùng nhóm bạn nhiều lần tìm đến các làng nghề để học hỏi kinh nghiệm xử lý nguyên liệu từ các nghệ nhân và người dân địa phương.

Khó khăn lớn nhất nằm ở việc biến nguyên liệu kén tằm thải thô, cứng và loang lổ thành loại vật liệu mềm mại, an toàn cho làn da nhạy cảm của trẻ.

Sau khi mang nguyên liệu về trường, cả nhóm gần như gắn bó với phòng thí nghiệm suốt ba tháng liên tục. Trang và các bạn thực hiện kỹ thuật chiết tách keo nhằm loại bỏ lớp sericin thô ráp rồi kéo màng fibroin để tạo lớp vật liệu không dệt.
Mỗi chiếc chăn, mỗi chiếc khẩu trang dành cho trẻ em từ 2 đến 5 tuổi đều được tính toán kỹ lưỡng dựa trên các thông số nhân trắc học nhằm mang lại sự vừa vặn và thoải mái. Trang cũng sử dụng các loại màu nhuộm tự nhiên để tăng tính thân thiện với môi trường và khả năng tự phân hủy sinh học của sản phẩm.
 

Những ngày tháng ấy có lúc cả nhóm phải thay phiên nhau canh nồi nấu kén trong phòng thí nghiệm suốt đêm. Đổi lại là niềm vui khi đề tài đạt Giải Ba nghiên cứu khoa học cấp Đại học và được công bố kết quả nghiên cứu trên Tạp chí Công Thương.

Với Trang, phần thưởng lớn nhất lại là khoảng thời gian được làm việc cùng thầy cô giáo tại Khoa Dệt May - Da giầy và Thời trang.

Là người khá nhút nhát, cô từng rất sợ đứng trước đám đông. Trước vòng bảo vệ nghiên cứu khoa học, thầy PGS. Nguyễn Ngọc Thắng và cô TS. Lê Khánh Trang nhiều lần ở lại trường tới tận tối muộn để góp ý từng slide, chỉnh sửa cách diễn đạt và hướng dẫn nhóm cách trình bày trước hội đồng.

Khoảnh khắc nhóm được xướng tên nhận giải, nhìn thấy nụ cười tự hào của thầy, cô dưới khán phòng, Trang hiểu rằng nghiên cứu khoa học không đơn thuần là kiến thức. Đó còn là sự đồng hành, niềm tin và sự tận tâm của những người thầy dành cho sinh viên.

Trang hiểu rằng thiết kế thời trang tại Bách khoa yêu cầu người học phải nắm vững từ cơ chế dệt, cấu trúc vật liệu, mũi vải cho tới độ co giãn và khả năng thấm hút của từng loại sợi. Chính nền tảng này giúp Trang cùng các bạn học có góc nhìn toàn diện hơn về một sản phẩm thời trang.

Ứng dụng trí tuệ nhân tạo và bản lĩnh nhà thiết kế 3D

Khi thực hiện đồ án tốt nghiệp, Hà Trang quyết định bước vào một lĩnh vực còn khá mới đối với sinh viên thời trang: Ứng dụng Generative AI.

Ý tưởng ấy xuất phát từ một bài báo khoa học của cô giáo của Khoa, TS. Trần Thị Minh Kiều về công nghệ 3D trong thời trang. Những nghiên cứu đó giúp Trang nhận ra tương lai của ngành thời trang ngày càng gắn bó chặt chẽ với công nghệ số.
 

Dưới sự hướng dẫn của cô Minh Kiều, Hà Trang thực hiện nghiên cứu đánh giá hiệu quả của các công cụ AI phổ biến như ChatGPT, ChatGPT Plus, Gemini và Gemini Pro trong việc hỗ trợ xây dựng ý tưởng thiết kế.

Có những lúc bế tắc khi AI không tạo ra kết quả như mong muốn, cô Minh Kiều luôn lựa chọn cách đặt câu hỏi thay vì đưa sẵn lời giải. Chính điều đó giúp Trang dần hình thành khả năng tự phân tích và giải quyết vấn đề.
 

Sự trưởng thành ấy thể hiện rõ nét trong bộ sưu tập "Freedom" Spring/Summer 2026. Đồ án tốt nghiệp đạt điểm số 9.5, ghi nhận năng lực ứng dụng AI, kỹ năng huấn luyện mô hình hình ảnh và khả năng sử dụng các phần mềm chuyên sâu như Adobe After Effects, Procreate và CLO3D. Những kỹ năng sau này giúp Trang nhận được lời mời làm việc chính thức tại Crossian với vị trí Junior 3D Designer ngay khi chưa nhận bằng tốt nghiệp.

Theo cô gái TX1 Hà Trang, giá trị lớn nhất mà Khoa Dệt May - Da giầy và Thời Trang mang lại cho cô chính là tư duy giải quyết vấn đề một cách hệ thống.

Hiện nay, Trang đang cùng cô Minh Kiều thực hiện đề tài thiết kế áo ngực hỗ trợ bệnh nhân ung thư vú sau phẫu thuật đoạn nhũ (phương pháp điều trị ung thư vú cốt lõi nhằm loại bỏ khối u). Đây là nghiên cứu kết hợp trí tuệ nhân tạo, dữ liệu nhân trắc học và công nghệ mô phỏng 3D nhằm tạo ra những sản phẩm phù hợp hơn với nhu cầu thực tế của người bệnh.
 

Hiện Hà Trang đang theo học chương trình tích hợp Cử nhân - Thạc sĩ tại Khoa Dệt May - Da giầy và Thời trang, Trường Vật liệu, Đại học Bách khoa Hà Nội để tiếp tục theo đuổi nghiên cứu và phát triển chuyên môn.

Nhìn lại những năm tháng đã qua, Trang luôn dành sự biết ơn đặc biệt cho những người thầy, người cô đã đồng hành cùng mình: Thầy Nguyễn Ngọc Thắng, người đưa Trang đến với nghiên cứu khoa học; Cô Lê Khánh Trang với cuộc gọi ngắn thay đổi cả sự nghiệp của Trang năm nào; Cô Trần Thị Minh Kiều, người mở ra cánh cửa công nghệ cho Trang trong lĩnh vực thời trang…

Từ cô học sinh ngoại thành từng mang theo ước mơ học ngành Công nghệ Dệt May TX1, khoa Dệt May - Da giầy và Thời trang,  Trường Vật liệu, Đại học Bách khoa Hà Nội, Hà Trang hôm nay đang từng bước theo đuổi những nghiên cứu kết hợp thời trang, trí tuệ nhân tạo và công nghệ 3D. 4 năm thanh xuân ở Bách khoa, cô gái đã tìm thấy con đường của riêng mình với những ý tưởng sáng tạo được nâng đỡ bằng nền tảng khoa học và những người thầy Bách khoa luôn âm thầm đồng hành phía sau.

>>> Xem chi tiết ngành Công nghệ Dệt May TX1 TẠI ĐÂY