Những đóa hoa Bách khoa trong thế giới kỹ thuật và công nghệ

Sáng nay (11/10), khuôn viên Đại học Bách khoa Hà Nội rực rỡ hơn thường ngày. Những tà áo dài thướt tha của các cô, các chị cựu nữ sinh Bách khoa khiến ngôi trường kỹ thuật vốn quen sắc áo sinh viên bỗng trở nên dịu dàng, ấm áp lạ thường. Hôm nay, gần 120 cựu nữ sinh Bách khoa trở về từ khắp mọi miền đất nước, cùng hội ngộ trong buổi Giao lưu, kết nối Cựu nữ sinh Đại học Bách khoa Hà Nội, nhân dịp kỷ niệm 69 năm ngày thành lập mái trường thân yêu (15/10/1956 – 15/10/2025).

Buổi gặp mặt vinh dự có sự tham dự của PGS. Huỳnh Quyết Thắng - Giám đốc Đại học Bách khoa Hà Nội; GS. Lê Anh Tuấn – Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng Đại học; PGS. Trần Ngọc Khiêm – Phó Giám đốc Đại học; PGS. Bùi Đức Hùng - Chủ tịch Công đoàn Đại học; TS. Nguyễn Quân – nguyên Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ, Chủ tịch Mạng lưới Cựu sinh viên Bách khoa Hà Nội cùng cô Đinh Hoài Giang – Trưởng Ban Liên lạc Cựu nữ sinh Bách khoa.
 

“Tôi đã sống gần 60 năm cùng Bách khoa”

Phát biểu khai mạc, cô Đinh Hoài Giang - Trưởng Ban Liên lạc Cựu nữ sinh - xúc động chia sẻ: “Hôm nay, trong không khí hân hoan hướng về kỷ niệm 69 năm thành lập Đại học Bách khoa Hà Nội, chúng ta thật vui mừng được gặp lại nhau tại ngôi nhà của Cựu sinh viên Bách khoa – nơi lưu giữ bao kỷ niệm, bao năm tháng học tập, rèn luyện và trưởng thành.”

Lời chia sẻ như chạm vào ký ức thanh xuân của các cựu nữ sinh: Những buổi thực hành trong phòng thí nghiệm, những đêm trắng cùng bản vẽ… của những cô gái Bách khoa kiên cường trong thế giới kỹ thuật tưởng như chỉ dành cho phái mạnh.
 

GS.TS.NGND Đặng Thị Kim Chi - cựu nữ sinh K11 ngành Hóa, người đã gắn bó hơn nửa thế kỷ với Bách khoa - bồi hồi nhớ lại: “Tôi học Bách khoa từ những năm kháng chiến chống Mỹ. Những phòng thí nghiệm sơ tán, những thầy cô tận tụy dìu dắt chúng tôi giữa muôn vàn vất vả… tất cả như vẫn còn nguyên. Gần 60 năm gắn bó, Bách khoa không chỉ là nơi tôi làm việc mà đã trở thành một phần cuộc sống của tôi.”

Với cô Kim Chi, phụ nữ làm khoa học kỹ thuật không hề dễ dàng, nhưng “không có nghĩa là không thể”. “Chúng ta cần biết cân bằng giữa công việc và gia đình, biết sẻ chia. Học là suốt đời và tinh thần Bách khoa sẽ còn mãi.”

Những cựu nữ sinh Bách khoa kiến tạo công nghệ
 

Trong số những cựu nữ sinh Bách khoa có mặt tại buổi gặp sáng nay, thật xúc động khi thấy sự hiện diện của Anh hùng Lao động Nguyễn Thị Nguyệt – cựu nữ sinh Khóa 14 ngành Máy điện, người phụ nữ được tôn vinh là “Người phụ nữ vàng của ngành điện Việt Nam.”

Từ những năm đầu sau khi ra trường, cô Nguyệt đã dấn thân vào lĩnh vực nghiên cứu, thiết kế và chế tạo – và là người đầu tiên thiết kế thành công máy biến áp 110kV, 220kV và 500kV của Việt Nam, những sản phẩm mang dấu ấn trí tuệ Bách khoa, giúp tiết kiệm chi phí lớn cho Nhà nước và khẳng định năng lực của ngành công nghiệp điện lực Việt Nam.

Với những cống hiến to lớn ấy, cô được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động năm 2006.

Trước những cựu nữ sinh Bách khoa, cô Nguyệt xúc động khi nhắc về mái trường xưa: “Dù 50 năm đã trôi qua, nhưng hình ảnh các thầy cô Bách khoa miệt mài trên bục giảng vẫn in sâu trong tâm khảm chúng tôi. Đối với chúng tôi, các thầy cô là những người kính yêu nhất!”

Với cô Nguyệt, thành công trong khoa học luôn gắn liền với tinh thần dấn thân và bản lĩnh: "Trong nghiên cứu khoa học, nếu không dám mạo hiểm thì không bao giờ thành công. Muốn khoa học phát triển, phải có mạo hiểm.”

Câu nói ấy không chỉ là tâm niệm của một nhà khoa học mà còn là tinh thần của người phụ nữ Bách khoa: Dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, luôn tiến về phía trước bằng tri thức và niềm tin.
 

Khi cựu nữ sinh Nguyễn Thị Hiền - K14 ngành Hóa - phát biểu, hội trường lặng đi xúc động. Ở tuổi 75, cô vẫn nhanh nhẹn, giọng nói tràn đầy năng lượng khi nhắc đến “thanh xuân Bách khoa”:

“Chúng tôi vào trường năm 1969, đúng năm Bác Hồ mất. Cả trường đứng lặng trong nước mắt. Rồi những năm chiến tranh phá hoại, chúng tôi sơ tán liên tục. Thầy cô đưa chúng tôi đi khắp nơi, nơi nào an toàn lại dựng lớp, dựng nhà để học. Từ cô gái chưa từng biết gánh nước, tôi đã biết gánh nước, đun nước để hỗ trợ các bạn đang đắp đê. Có lần ngã đổ hết cả nước, các bạn hỏi tôi có sao không, còn tôi thì khóc vì thương mọi người không có nước uống…”

Nay cô Hiền là Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Công nghệ VIETSENS, điều hành 7 công ty con, với sản phẩm phần mềm y tế đạt Giải Nhất toàn quốc năm 2023 và Giải Đặc biệt năm 2024.

“Bách khoa dạy chúng tôi không chỉ kiến thức, mà cả cách sống – cách vượt qua gian khổ. Mọi thành công của tôi hôm nay đều có dấu ấn Bách khoa.” - cô Hiền trân trọng nói. 
 

Trong tà áo dài xanh nhẹ nhàng, cô Trần Thị Mỹ Hải – cựu nữ sinh K37 ngành Dệt – mỉm cười chia sẻ: “Chiếc áo tôi đang mặc được dệt từ… lá dứa. Đó là sản phẩm của Vietfiber – doanh nghiệp Việt Nam duy nhất sản xuất sợi tự nhiên không dùng hóa chất.”

Cô kể lại buổi học đầu tiên ở Bách khoa – nơi cô gái nông thôn năm nào từng ngỡ mình vào nhầm lớp Dệt khi nhìn quanh chỉ thấy toàn… nam sinh. Nhưng chính tại ngôi trường ấy, cô đã tìm thấy niềm đam mê và nghị lực để trở thành kỹ sư của Hanosimex, rồi sáng lập Vietfiber – doanh nghiệp tiên phong với khát vọng xanh hóa ngành Dệt Việt Nam.

“Tôi chỉ mong Việt Nam có được sợi tự nhiên chất lượng cao, không dùng hóa chất. Chiếc áo tôi mặc hôm nay là kết tinh của tri thức và tình yêu ngành Dệt mà Bách khoa đã cho tôi.”
 

Trong hội trường ấm áp tiếng nói cười, chị Hà Thị Thùy Dương - cựu nữ sinh tốt nghiệp năm 2006 ngành Công nghệ hữu cơ hóa dầu - là gương mặt trẻ nhất. Chị Thùy Dương tốt nghiệp Bách khoa năm 2006, học Thạc sĩ tại Hàn Quốc và Canada, nay là Phó Giám đốc Công ty Sotaville – doanh nghiệp phân phối tiên phong trong công nghiệp hóa chất, điện tử, thiết bị an toàn và bảo hộ lao động cho các ngành điện tử, cơ khí chế tạo máy, ô tô và trang thiết bị an toàn lao động trên thị trường toàn quốc.

“Ngày đầu nhập học, em đã nghe câu nói: “Trai Bách khoa như chim anh vũ/Gái Bách khoa như củ sắn lùi”. Em thấy “Gái Bách khoa dù ‘sắn lùi’ nhưng khi đi qua giảng đường là cả dãy đều trầm trồ tiếng “wow”. Em tự hào vì được học ở đây. Bách khoa rèn luyện bản lĩnh và tri thức để chúng em đứng vững giữa thế giới công nghiệp hôm nay.” – chị Thùy Dương tự hào nói.

Hai "bông hồng thép Bách khoa" khóa 19

Giữa những đóa hoa Bách khoa kiên cường sáng nay, có hai người phụ nữ cùng khóa 19 – cùng từng khoác màu áo lính, mang trong mình bản lĩnh của những kỹ sư không bao giờ lùi bước.
 

Cô Dương Tạ Hòa Bình - sĩ quan quân đội, cựu sinh viên K19 ngành Chế tạo máy - ra trường năm 1979, ngay sau đó tham gia giảng dạy lớp sĩ quan dự bị tại Đại học Kỹ thuật Quân sự (nay là Học viện Kỹ thuật Quân sự) ở Vĩnh Yên. Gần 35 năm phục vụ trong quân ngũ, cô đã kinh qua nhiều lĩnh vực xe máy, ô tô, tàu thủy – những ngành nghề vốn hiếm bóng dáng phụ nữ.
Thành quả xứng đáng cho những nỗ lực không ngừng của cô là Huân chương Lao động hạng Ba mà Nhà nước trao tặng cho Xí nghiệp sửa chữa và đóng mới phương tiện thủy do cô quản lý – một phần thưởng cho hành trình bền bỉ và kiêu hãnh của người phụ nữ Bách khoa.

Cùng khóa với cô Bình, cô Nguyễn Thanh Vân – cựu nữ sinh ngành Vô tuyến điện, nay là Chủ tịch HĐQT Công ty TNHH Thiết bị Minh Tâm (Mitalab Group) – cũng khởi đầu sự nghiệp trong quân ngũ. Tốt nghiệp năm 1979, cô vào học sĩ quan dự bị, phục vụ tại Quân khu Thủ đô, rồi sau đó trải qua nhiều năm làm việc tại các xí nghiệp nhà nước, dự án, trước khi khởi nghiệp.

“Tôi hạnh phúc được trở về mái nhà xưa – nơi đã cho tôi những năm tháng thanh xuân tươi đẹp và một nền tảng kiến thức vững chắc để bước vào đời.”

Từ một nữ kỹ sư vô tuyến đến người sáng lập doanh nghiệp cung cấp thiết bị y tế hiện đại cho hàng trăm bệnh viện trên cả nước, cô Nguyễn Thanh Vân đã thể hiện rõ tinh thần kiên định, sáng tạo và dám đi đến cùng của người phụ nữ Bách khoa.

Thành công của các cựu nữ sinh – niềm tự hào của Bách khoa Hà Nội
 

Phát biểu tại buổi gặp mặt, TS. Nguyễn Quân - nguyên Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ, Chủ tịch Mạng lưới Cựu sinh viên Bách khoa Hà Nội - xúc động nói: “Số lượng cựu nữ sinh tham dự hôm nay đông hơn cả dự kiến, thể hiện tình cảm gắn bó đặc biệt với mái trường Bách khoa thân yêu. Tôi kỳ vọng Ban Liên lạc Cựu nữ sinh sẽ tiếp tục là cầu nối gắn kết, góp phần vào sự phát triển chung của Mạng lưới Cựu sinh viên Bách khoa.”

Còn PGS. Trần Ngọc Khiêm - Phó Giám đốc Đại học Bách khoa Hà Nội - khẳng định: “Tôi nhìn thấy thành công của Mạng lưới Cựu nữ sinh và của từng người phụ nữ Bách khoa. Với Nhà trường, đó không chỉ là niềm tự hào mà còn là dấu ấn tiêu biểu cho sự phát triển bền vững.”
 

Dù thời gian có đi qua, dù mỗi người ở một phương trời khác nhau, những cựu nữ sinh Bách khoa với những giá trị: “Trách nhiệm – Sáng tạo – Chính trực – Xuất sắc” vẫn mãi song hành cùng sự phát triển của ngôi trường kỹ thuật hàng đầu đất nước.

Một mái trường, nhiều thế hệ và một trái tim chung: Trái tim Bách khoa.