Cô giáo Bách khoa “nảy số” đề tài nghiên cứu khoa học

Tốt nghiệp cử nhân rồi tiếp tục học thạc sĩ, cô Nguyễn Thị Minh Hà từng trải nghiệm nhiều môi trường làm việc ở cả các trường đại học công lẫn đại học tư trong nước. Năm 2022, cô Hà gia nhập Khoa Ngoại ngữ, Đại học Bách khoa Hà Nội, nơi cô hay gọi vui là “mảnh đất lành”. Có những con đường nghề nghiệp đến thật tự nhiên, như thể từng bước chân đã được dẫn dắt bởi một sự tình cờ đẹp đẽ.

Cô giáo thích tự làm mới mình mỗi ngày

Sinh năm 1985, tốt nghiệp Cử nhân và Thạc sĩ tại Trường Đại học Ngoại ngữ (Đại học Quốc gia Hà Nội) cô Minh Hà từng dạy ở nhiều môi trường đại học cả công lập và tư thục tại Hà Nội, rồi các lớp thỉnh giảng tại một số đại học, học viện… Trải nghiệm phong phú như thế nên ngày đặt chân về Bách khoa, cô lập tức cảm nhận được sự khác biệt.

“Ở đây thân thiện lắm, dễ làm việc, dễ chia sẻ, mà tôi lại có đất để phát huy. Cảm giác hợp nhau vô cùng” - cô Hà cười hiền.

Trong nhiều môi trường học thuật đa dạng, với chuyên ngành Phương pháp giảng dạy tiếng Anh, bất kỳ lĩnh vực nào từ Tiếng Anh thực hành đến kỹ năng học thuật, từ Tiếng Anh chuyên ngành kỹ thuật về xây dựng, công nghệ thông tin, đến Tiếng Anh kinh doanh … cô đều lăn xả học hỏi và tự tin giảng dạy. Có những khi gặp thuật ngữ khó, cô gọi hỏi đồng nghiệp của khoa chuyên môn, có khi nhắn bạn bè, có khi lặng lẽ mở các trang mạng uy tín để tìm hiểu thêm.
 

Cách cô nói về việc tự học khiến người ta nhớ đến ý nghĩa của công việc cô theo đuổi: Làm nghề giáo là “học tập suốt đời”. Và bởi vậy, mỗi lần giáo trình cập nhật phiên bản mới, cô lại thấy háo hức ngồi soạn lại bài, đọc lại tài liệu, ghi chú những điểm mới,… Cô luôn tự nhủ: “Nếu mình không đổi mới, không cập nhật, mình sẽ cũ đi rất nhanh.”

Trong những lớp Tiếng Anh thực hành, nơi sinh viên chuyên ngành ngôn ngữ bắt đầu học cách trình bày, phản biện, tự học và làm việc nhóm, cô Hà thường tạo ra những “nhóm học tập xoay vòng”. Mỗi buổi học lại chia nhóm khác nhau, để sinh viên có cơ hội làm việc với nhiều bạn, hiểu nhau hơn, và quan trọng nhất là giảm cái “ngại”. Với cô, lớp học phải vui, phải thoải mái thì sinh viên mới mở lòng để học.

Ở Bách khoa, cô dạy cả hai nhóm sinh viên: Nhóm sinh viên học chương trình tiên tiến và nhóm ngôn ngữ Anh. Mỗi bên một phong cách, một đặc điểm, nhưng đều có điểm chung: Thích cái mới, thích công nghệ. Vậy nên cô luôn cập nhật những công cụ, phần mềm, những phương pháp giảng dạy mới. Để làm được như vậy, cô Hà đã tham gia nhiều khóa học, có khóa do Khoa/Đại học tổ chức, có khóa cô tự bỏ tiền túi đăng ký học từ chuyên gia trong và ngoài nước. Mỗi thứ học được, cô đều tìm cách thử ngay trong lớp.
 

Khi nghiên cứu khoa học trở thành một đam mê

Cô Hà kể bước ngoặt khiến mình đắm chìm vào nghiên cứu bắt đầu từ lời động viên của một đồng nghiệp là lãnh đạo Viện Ngoại ngữ (nay là Khoa Ngoại ngữ). Thời điểm ấy, một đề tài cơ sở được giao, rồi từ đó là cả một hành trình cô gọi là “vỡ vạc”.

Nghiên cứu giúp cô nhìn nghề dạy học theo một góc mới. Mỗi kết quả, mỗi số liệu lại soi chiếu ngược trở lại cách cô đứng lớp. Dần dần, việc dạy và việc nghiên cứu cứ đan vào nhau một cách tự nhiên: Bài học trở thành nơi thu thập dữ liệu, còn nghiên cứu trở thành nguồn để cô cải thiện bài giảng.

Ngọn lửa đam mê từ cô giáo Minh Hà qua từng lời giảng, qua từng tiết học đã lan sang sinh viên!

Ngay từ năm nhất, trong những bài giảng về kỹ năng học thuật, cô nhẹ nhàng gieo vào sinh viên tư duy khoa học, không nặng nề, không áp lực. Đến khi Khoa Ngoại ngữ phát động phong trào sinh viên nghiên cứu khoa học vào tháng 11-12, nhiều sinh viên/nhóm sinh viên tự tìm đến cô qua nhiều “kênh” khác nhau: inbox, email, gọi điện, thậm chí chạy đến gặp trực tiếp, chỉ để nói một câu: “Cô ơi, cô hướng dẫn em/nhóm em nghiên cứu đề tài này được không ạ?”.
 

Nhóm đầu tiên cô hướng dẫn theo phân công của Khoa đạt giải Nhất cuộc thi sinh viên nghiên cứu khoa học Đại học Bách khoa Hà Nội năm học 2023 - 2024. Năm sau, có hai nhóm vào chung kết với 1 giải Nhì, 1 giải Khuyến khích. Cô luôn nói với sinh viên: Giải thưởng chỉ là “phụ”, giá trị lớn nhất là quá trình học cách làm nghiên cứu.

Một số sinh viên được cô hướng dẫn khóa luận tốt nghiệp cũng viết được bài báo đăng tạp chí trong nước, và tham dự hội thảo quốc tế. Hai năm gần đây, năm nào hội thảo quốc tế của Đại học Bách khoa Hà Nội, do Khoa Ngoại ngữ kết hợp với Khoa Khoa học Công nghệ và Giáo dục tổ chức, cũng có sinh viên/nhóm sinh viên cô hướng dẫn NCKH hoặc hướng dẫn Khóa luận tốt nghiệp tham dự.

Cô Hà chia sẻ: “Không biết sinh viên đồn nhau kiểu gì mà bảo: Cô Hà hướng dẫn mát tay lắm, dễ được giải.”

Câu nói nghe vui, nhưng đằng sau là những đêm họp lệch múi giờ vì sinh viên đang học trao đổi ở nước ngoài; là những buổi sửa từng dòng chữ, phân tích từng loại dữ liệu; là các cuộc gọi kéo dài buổi đêm muộn bàn cách tháo gỡ vướng mắc…

Gần đây nhất, sinh viên của cô làm nghiên cứu về ứng dụng công nghệ và AI trong việc học từ vựng nhằm nâng cao năng lực viết học thuật… Các bạn nghiên cứu sâu, kỹ, sáng tạo, thành lập nhóm dạy ứng dụng AI vào việc học Tiếng Anh cho sinh viên năm Nhất. Cô kể với giọng đầy tự hào: “Nhiều bạn giỏi lắm, tôi học lại từ chính sinh viên.”
 

Khoảnh khắc nhỏ nuôi lớn tình yêu nghề

Chia sẻ về nghề, cô Hà nói rất chân thành, không tô vẽ. Cô nhớ về thời mình nhận đề tài nghiên cứu khoa học, những lần thất bại khi chạy dữ liệu SPSS sai, những đêm bị deadline “đè” không ngóc đầu lên được,… Tất cả đều được cô kể lại với sinh viên, để các bạn hiểu rằng không có thành công nào là dễ dàng.

Nhưng cũng có những khoảnh khắc khiến cô cảm thấy mọi vất vả đều xứng đáng.

Như chuyện một sinh viên cô hướng dẫn làm khóa luận được học bổng toàn phần sang Anh học thạc sĩ. Trong quá trình làm luận văn, bạn vẫn liên lạc để xin cô tư vấn về cách thu thập dữ liệu. Những lúc vướng, cô lại cùng sinh viên nghĩ hướng giải quyết, thậm chí nhờ các khóa dưới hỗ trợ. Ngày 20/11 mới đây, khi cô đang ngồi ở phòng giáo viên, một sinh viên chạy vào, đưa cô món quà gửi về từ nước Anh: Chiếc bánh “handmade” và tấm thiệp viết nắn nót từng chữ.

Cô kể rằng lúc ấy, cảm giác như mọi nỗ lực của cô được gom lại thành một sự biết ơn rất đẹp. “Những điều nhỏ như thế tạo động lực cho tôi nhiều lắm” - cô Hà cười hiền nói.

Bốn năm ở Bách khoa, cô Minh Hà cảm giác như đã gắn bó từ rất lâu rồi. Có lẽ vì cô tìm được nơi phù hợp với tính cách của mình: Nghiêm túc, thẳng thắn, ham học, không ngại vất vả.
 

Cô Minh Hà đang là Trợ lý nghiên cứu khoa học của Khoa Ngoại ngữ. Với cô, môi trường này là nơi cô được phát triển bản thân, được đồng nghiệp và ban lãnh đạo tin tưởng, được học hỏi mỗi ngày. Cô nhắc đến 3 người thầy - 3 đồng nghiệp đã truyền cảm hứng đặc biệt: PGS. Nguyễn Việt Khoa, TS. Ngô Phương Anh và TS. Trịnh Thị Ánh Hằng. Đây là những người khiến cô luôn phấn đấu tiến xa hơn trên con đường nghiên cứu.

Hiện cô đang đỡ đầu 5 nhóm sinh viên nghiên cứu khoa học, mỗi nhóm một đề tài khác nhau. Ý tưởng xuất hiện bất cứ lúc nào, cô đều ghi lại. Tinh thần đam mê ấy khiến sinh viên gọi cô là “Cô giáo “nảy số” đề tài”!

Trong câu chuyện, cô Minh Hà nói một câu rất nhẹ nhưng lại gợi nhiều suy nghĩ: “Tôi thấy mình là người Bách khoa, từ lâu lắm rồi!”.

Có lẽ, cô Minh Hà tự tin mình là người Bách khoa không phải vì thâm niên công tác mà vì trái tim cô đã chọn nơi này làm bến đỗ cho tình yêu nghề, cho đam mê nghiên cứu và cho tất cả nhiệt huyết cô muốn trao gửi đến sinh viên.