POV: Một ngày làm việc của kỹ sư HSE tốt nghiệp Bách khoa Hà Nội

Tưởng tượng bạn vừa tốt nghiệp ngành Quản lý Tài nguyên và Môi trường (EV2), Đại học Bách khoa Hà Nội. Thay vì ở lại thành phố, bạn trở về quê làm kỹ sư HSE tại một nhà máy trong khu công nghiệp. Một ngày làm việc bắt đầu từ cuộc họp đầu ca, những vòng kiểm tra hiện trường, các chỉ số của hệ thống xử lý nước thải và kết thúc khi mọi người đều có thể trở về nhà an toàn.
 
🌅 5:30 - Bắt đầu ngày mới

Tiếng gà gáy thay cho chuông báo thức.

Mở cửa là cánh đồng lúa, bạn hít đầy lồng ngực không khí buổi sớm, tưới mảnh vườn nhỏ rồi ăn sáng cùng bố mẹ. Khoảng 20 phút sau, bạn có mặt ở khu công nghiệp.

Ngày làm việc bắt đầu!

🦺 7:20 – Safety Walk

Bạn thay giày bảo hộ, đội mũ cứng, đeo kính bảo hộ, tham gia họp giao ban đầu ca cùng các bộ phận rồi đi kiểm tra hiện trường.

- Lối thoát hiểm còn thông thoáng không?
- Bình chữa cháy có đúng vị trí?
- Kho hóa chất có được quản lý đúng quy định?
- Khu lưu giữ chất thải có an toàn?
- Hệ thống xử lý nước thải vận hành thế nào?
- Công nhân đã sử dụng đầy đủ trang bị bảo hộ chưa?
  Nhiều người nghĩ HSE chỉ là đi kiểm tra và bắt lỗi. Thực ra, điều quan trọng hơn là giúp mọi người làm việc an toàn hơn.

Có lần bạn nhắc một anh công nhân: "Anh ơi, cài dây an toàn nhé."

Anh cười: "Đứng tí thôi mà."

Bạn nhắc nhở nhẹ nhàng: "Tai nạn thường xảy ra đúng lúc mình nghĩ là 'tí thôi' đấy anh!"

Vài tháng sau, thay vì ngại gặp HSE, nhiều người chủ động gọi bạn đến khi phát hiện một nguy cơ mất an toàn. Đó chính là điều khiến bạn thấy công việc của mình có ý nghĩa.

👥 9:00 - Họp với lãnh đạo

Sau cuộc họp đầu ca với bộ phận sản xuất, bạn tổng hợp tình hình để báo cáo lãnh đạo về: An toàn lao động; Việc tuân thủ Giấy phép môi trường; Tiến độ khắc phục các điểm chưa phù hợp; Kết quả quan trắc; Những rủi ro có thể ảnh hưởng đến hoạt động của nhà máy;...

Có hôm bạn đề xuất lắp thêm lan can bảo vệ; Có hôm lại kiến nghị nâng cấp một hạng mục trong hệ thống xử lý nước thải.

Giám đốc hỏi: "Có thực sự cần không?"

Bạn đáp lời: "Chi phí phòng ngừa luôn thấp hơn rất nhiều so với chi phí của một sự cố."

Đi làm rồi mới thấy HSE không chỉ cần hiểu quy định. Bạn còn phải biết phân tích dữ liệu, đánh giá rủi ro và thuyết phục lãnh đạo bằng những lập luận có cơ sở.
  🌿 Buổi chiều - Những công việc phía sau hệ thống môi trường

Buổi chiều thường là lúc bạn dành nhiều thời gian hơn cho các nhiệm vụ liên quan đến môi trường.

Bạn kiểm tra nhật ký vận hành hệ thống xử lý nước thải, theo dõi các thông số vận hành, rà soát việc quản lý chất thải nguy hại, chuẩn bị hồ sơ quan trắc và đối chiếu với các yêu cầu trong Giấy phép môi trường.

Nếu doanh nghiệp chuẩn bị điều chỉnh giấy phép hoặc đón đoàn thanh tra, bạn sẽ làm việc với đơn vị tư vấn để hoàn thiện hồ sơ và chuẩn bị số liệu.

Lúc này, những môn học ở Đại học Bách khoa Hà Nội mới thực sự phát huy tác dụng: Từ xử lý nước thải, kỹ thuật kiểm soát ô nhiễm không khí, chuyển khối, hóa học môi trường đến hóa sinh.

Bạn không chỉ biết hồ sơ cần những gì, mà còn hiểu vì sao hệ thống vận hành như vậy, vì sao một thông số lại tăng bất thường và nên xử lý theo hướng nào.

Các anh chị đi trước vẫn hay nói vui: "Quy định có thể học sau khi đi làm, nhưng nền tảng kỹ thuật thì rất khó học cấp tốc."
  Quả thật, những kiến thức nền tảng từ Đại học Bách khoa Hà Nội giúp bạn hiểu bản chất công nghệ, bạn trao đổi với kỹ sư sản xuất dễ hơn, làm việc với đơn vị tư vấn thuận lợi hơn và cũng tự tin hơn khi tiếp các đoàn đánh giá.

🚲 17:00 - Tan ca

Hết giờ làm việc, bạn dành thời gian cho gia đình, cho cuộc sống cá nhân. Có hôm ghé nhà ông chú xem tiến độ lắp hệ thống nước sạch, có hôm mua vài cuốn sách để mang về thư viện nhỏ tại gia.

Bạn chạy xe về giữa những cánh đồng, lòng tràn hạnh phúc vì được cống hiến cho mảnh đất đã nuôi dưỡng mình lớn lên.

Nhưng kỹ sư HSE cũng không chỉ có những ngày nhẹ nhàng...

Làm việc trong nhà máy, đôi khi làm thêm giờ (OT) là điều khó tránh.

Khi xảy ra sự cố, khi nhà máy bảo trì, khi có công trình thi công hoặc những hoạt động phát sinh ngoài giờ, bạn vẫn phải có mặt để theo dõi và kiểm soát rủi ro.

Có những hôm mọi người tan ca, ca làm việc của bạn mới thực sự bắt đầu. Đó là đặc thù của nghề HSE. 
  Đổi lại, đây là lĩnh vực có nhu cầu tuyển dụng khá ổn định. Mức lương của kỹ sư HSE mới ra trường thường khoảng 10–15 triệu đồng/tháng. Sau vài năm kinh nghiệm, thu nhập có thể đạt 15–25 triệu đồng/tháng và ở vị trí quản lý HSE tại các doanh nghiệp FDI, mức thu nhập từ 30–50 triệu đồng/tháng là hoàn toàn khả thi.

Kết thúc một ngày làm việc, điều khiến bạn hài lòng là biết rằng nhà máy vẫn vận hành an toàn, hệ thống môi trường hoạt động ổn định và hàng trăm người lao động đều có thể trở về nhà bình an.

Có lẽ đó cũng là điều đáng giá nhất của công việc HSE!
 

Công việc của một kỹ sư HSE xoay quanh ba mảng chính:   Health (Sức khỏe nghề nghiệp): Quan trắc môi trường lao động, quản lý sức khỏe người lao động, kiểm soát việc sử dụng PPE và tổ chức sơ cấp cứu. Safety (An toàn): Nhận diện và kiểm soát rủi ro tại hiện trường; quản lý an toàn máy móc, hóa chất, điện, nhà thầu; tổ chức huấn luyện, PCCC và ứng phó sự cố. Environment (Môi trường): Quản lý chất thải, giám sát khí thải và nước thải, vận hành hệ thống quản lý môi trường, thực hiện hồ sơ pháp lý và quan trắc định kỳ.