Buổi học Giải tích năm Nhất và bước ngoặt của cô gái Kỹ thuật Hóa học Bách khoa

4 năm trước, Tô Lan Phương bước vào Đại học Bách khoa Hà Nội với lựa chọn khá giản dị: Theo học ngành Kỹ thuật Hóa học (CH1) vì yêu thích môn Hóa và muốn thử sức trong môi trường kỹ thuật. Một buổi học Giải tích năm Nhất đã khiến cô sinh viên nhận ra rằng cách học ở đại học hoàn toàn khác thời phổ thông. Từ khoảnh khắc ấy, Phương bắt đầu thay đổi phương pháp học tập và từng bước trưởng thành trong môi trường học thuật của Khoa Kỹ thuật Hóa học, Trường Hóa và Khoa học sự sống.

Buổi học Giải tích đầu tiên

Buổi học khiến cô gái 18 tuổi ngành Kỹ thuật Hóa học (CH1) Tô Lan Phương nhớ nhất trong năm đầu đại học lại không phải một tiết thí nghiệm hóa học mà là bài tập của môn Giải tích I tại Đại học Bách khoa Hà Nội.

Khi bước vào lớp, Phương vẫn giữ thói quen học tập quen thuộc từ thời phổ thông: giảng viên sẽ trình bày lý thuyết, sau đó giải mẫu rồi sinh viên làm theo. Thế nhưng chỉ ít phút sau khi buổi học bắt đầu, đề bài đã được chiếu lên màn hình và giảng viên mời sinh viên xung phong lên bảng giải. Không có phần dẫn dắt dài, cũng không có bài mẫu.

“Lúc đó tôi chợt nhận ra rằng lên đại học rồi, việc tự học là quan trọng nhất,” Phương nhớ lại.
 

Khoảnh khắc ấy trở thành một dấu mốc nhỏ trong những năm tháng học tập tại Trường Hóa và Khoa học sự sống. Từ đó, cô sinh viên ngành Kỹ thuật Hóa học – CH1 bắt đầu thay đổi cách học: Tập trung nghe giảng trên lớp, cố gắng hiểu bài ngay trong giờ học và chủ động tìm thêm tài liệu để đào sâu kiến thức.

Thời điểm đăng ký nguyện vọng đại học, Phương thừa nhận bản thân chưa có nhiều hình dung về con đường nghề nghiệp. Sau khi biết điểm thi, cô khá bối rối. Trước đó, phần lớn thời gian được dành cho việc ôn thi nên chưa có nhiều cơ hội tìm hiểu sâu về các ngành học.

Từ đó, cô gái cân nhắc từng lựa chọn. Một số ngành nhanh chóng được loại bỏ vì không phù hợp với sở thích cá nhân. Trong quá trình tìm hiểu, cô dừng lại khá lâu ở ngành Kỹ thuật Hóa học (CH1) của Đại học Bách khoa Hà Nội.

Càng đọc thông tin, Phương càng nhận ra đây là lĩnh vực rộng hơn những gì cô từng hình dung. Kỹ thuật Hóa học không chỉ gắn với phòng thí nghiệm hay những phản ứng quen thuộc trong sách giáo khoa. Đây là ngành học liên quan đến nhiều lĩnh vực công nghiệp như sản xuất mỹ phẩm, thực phẩm, dược phẩm, xử lý môi trường, nhiên liệu và vật liệu mới.

Trong nhiều ngành công nghiệp hiện đại, Kỹ thuật hóa học là mắt xích quan trọng giúp biến nguyên liệu ban đầu thành sản phẩm phục vụ đời sống, đồng thời tối ưu hóa quy trình sản xuất và kiểm soát các tiêu chuẩn an toàn, môi trường.

Từ thời điểm ấy, với suy nghĩ ban đầu của một cô sinh viên tương lại khá giản dị: Mình thích Hóa học, mình phù hợp với lĩnh vực kỹ thuật, Bách khoa là môi trường đào tạo uy tín, Phương đã nhận ra quyết định bước vào ngành CH1 của mình là hoàn toàn chính xác.

Quyết định ấy mở ra quãng thời gian học tập nhiều trải nghiệm. Tại Trường Hóa và Khoa học sự sống, Phương được tiếp cận những kiến thức chuyên sâu hơn về hóa học và kỹ thuật, được đọc các bài báo khoa học mới và làm quen với nhiều thiết bị nghiên cứu mà trước đây cô chưa từng biết đến.

Các giảng viên để lại nhiều ấn tượng rất tốt. Theo Phương, thầy cô luôn nhiệt tình hỗ trợ sinh viên, đồng thời giữ sự nghiêm túc và công bằng trong học tập. Trong số đó, người khiến cô nhớ nhất là cô Lê Huyền Trâm của Bộ môn Hóa hữu cơ. Cô thường hỏi sinh viên về tốc độ giảng bài để điều chỉnh cho phù hợp với lớp. Một chi tiết nhỏ khiến Phương khá bất ngờ là khả năng nhớ mặt sinh viên của cô. Nhiều lần gặp nhau trong khuôn viên xanh mát của Đại học Bách khoa Hà Nội, cô vẫn nhận ra và hỏi thăm.

“Điểm Hóa hữu cơ của tôi không được cao như kỳ vọng nên đến giờ tôi vẫn thấy có lỗi với sự tâm huyết của cô,” Phương nói.
 

Học tập, phòng thí nghiệm và bài học về trách nhiệm

Trong chương trình chuyên ngành, một thử thách đáng nhớ với Phương đến từ học phần “Nguồn điện hóa học”.
Đề tài tiểu luận của cô liên quan đến dòng pin dự trữ - loại pin được ứng dụng trong một số lĩnh vực đặc thù như công nghiệp quốc phòng. Tài liệu về chủ đề này không dễ tìm.

Ngoài một số bằng sáng chế được công khai, phần lớn thông tin nằm trong các cuốn sách đã xuất bản từ khá lâu. Phương dành nhiều thời gian đọc, tổng hợp và chắt lọc dữ liệu cần thiết. Công việc đòi hỏi sự kiên nhẫn, đồng thời giúp cô hiểu sâu hơn về lĩnh vực điện hóa - chuyên ngành mà sau đó Phương lựa chọn theo đuổi.

Song song với việc học, Phương tham gia tích cực vào các hoạt động sinh viên và được tín nhiệm bầu làm Chủ tịch Hội Sinh viên của Trường Hóa và Khoa học sự sống.

Giai đoạn đầu không hề dễ dàng.

Kỳ học đầu năm ba là lúc cô vừa học nhiều môn cơ sở ngành chuyên sâu, vừa làm gia sư, tham gia nghiên cứu trong phòng thí nghiệm và bắt đầu đảm nhận trách nhiệm của tổ chức sinh viên. Khối lượng công việc lớn khiến kết quả học tập lần đầu tiên giảm xuống mức khá. “Đó giống như một tiếng chuông nhắc nhở tôi phải sắp xếp lại mọi thứ,” Phương nhớ lại.

Sau giai đoạn ấy, cô bắt đầu quản lý thời gian chặt chẽ hơn, đồng thời chia sẻ công việc với các thành viên trong Ban Chấp hành. Việc học và các hoạt động dần đi vào nhịp ổn định.

Kỳ học sau đó, Phương nhận được học bổng Khuyến khích học tập của Đại học, như một sự ghi nhận cho những nỗ lực của mình.

Phương cho rằng phương pháp học của mình không có gì đặc biệt. Cô chỉ luôn coi việc nghe giảng, hiểu bài và làm bài tập là trách nhiệm của bản thân. Khi nắm chắc kiến thức ngay trên lớp, thời gian ôn tập cho các kỳ thi sẽ nhẹ nhàng hơn rất nhiều.
 

Từ phòng thí nghiệm Điện hóa đến muôn vàn cơ hội nghề nghiệp

Ngay từ năm hai, Phương quan tâm nhiều hơn đến chuyên ngành Điện hóa trong chương trình CH1. Cô chủ động xây dựng kế hoạch học tập và xin tham gia nhóm nghiên cứu trong phòng thí nghiệm của thầy Anh Dũng.

Thời gian làm việc trong phòng thí nghiệm giúp Phương tiếp cận sâu hơn với lĩnh vực Điện hóa và hiểu rõ hơn cách các hướng nghiên cứu được phát triển trong môi trường đại học. Những buổi thảo luận với giảng viên và các anh chị trong nhóm nghiên cứu cũng giúp cô hình dung rõ hơn con đường nghề nghiệp của một kỹ sư điện hóa.

Trong lĩnh vực này, kỹ sư có thể tham gia nhiều hướng công việc như xử lý bề mặt vật liệu với các công nghệ mạ, sơn điện di, anot hóa; phát triển các nguồn điện như pin, ắc quy, tụ điện; hoặc các hoạt động liên quan đến chế biến khoáng sản.

Cơ hội đến với học bổng của LG Innotek cũng bắt đầu từ sự kết nối giữa nhà trường và doanh nghiệp. Khi nhận được thông tin về chương trình học bổng, Phương quyết định nộp hồ sơ thử sức.
 

Trong buổi phỏng vấn, cô chia sẻ về ngành Kỹ thuật Hóa học mình đang theo học, về trải nghiệm nghiên cứu trong phòng thí nghiệm và những hoạt động khi giữ vai trò Chủ tịch Hội Sinh viên của Trường Hóa và Khoa học sự sống.

Sau đó, Phương nhận được học bổng của doanh nghiệp và cơ hội thực tập tại nhà máy của LG Innotek ở Hải Phòng.
Hiện đang trong giai đoạn thực tập, Phương có dịp quan sát trực tiếp môi trường sản xuất công nghiệp với các dây chuyền và tiêu chuẩn kỹ thuật chặt chẽ. Những kiến thức về vật liệu, điện hóa và quy trình sản xuất từng học ở giảng đường vì thế trở nên cụ thể hơn.

Từ nền tảng của ngành Kỹ thuật Hóa học, sinh viên CH1 có thể làm việc trong nhiều lĩnh vực sản xuất và công nghệ: Hóa chất, dầu khí, vật liệu, linh kiện điện – điện tử, mỹ phẩm, phân bón hay khai thác khoáng sản.

Bạn bè cùng khóa của Phương đang lựa chọn nhiều hướng đi khác nhau: Có người tiếp tục học lên cao học, có người lựa chọn du học, nhiều người gia nhập doanh nghiệp sản xuất khi vẫn còn ngồi trên giảng đường.

Theo Phương, môi trường tại Đại học Bách khoa Hà Nội giúp sinh viên tiếp cận doanh nghiệp khá sớm thông qua các ngày hội việc làm, chương trình học bổng và sự kết nối từ giảng viên. “Điều quan trọng nhất vẫn là giữ tinh thần ham học hỏi và nghiêm túc với việc học,” cô nói.

Con đường kỹ thuật tại Bách khoa Hà Nội đòi hỏi nhiều nỗ lực. Song với những sinh viên sẵn sàng đầu tư cho việc học, cánh cửa nghề nghiệp luôn rộng mở.

Với Tô Lan Phương, hành trình ấy bắt đầu từ một buổi học Giải tích nhiều bất ngờ năm đầu đại học. Từ lớp học năm ấy, cô gái Kỹ thuật Hóa học CH1 từng bước tìm thấy hướng đi của mình, con đường của một kỹ sư điện hóa trẻ đang dần hiện rõ từ chính những năm tháng học tập tại Bách khoa.