Chàng trai Olympic Hóa học và hành trình vạn dặm bắt đầu từ giảng đường CH1 Bách khoa

Trong phòng thí nghiệm của Trường Hóa và Khoa học sự sống, Đại học Bách khoa Hà Nội, buổi sáng của Đỗ Đình Chiến – sinh viên năm ba ngành Kỹ thuật Hóa học (CH1) – thường bắt đầu khá sớm. Trên bàn là những mẫu thí nghiệm đã chuẩn bị sẵn, bên cạnh là cuốn sổ ghi chép dày đặc số liệu cùng các dòng nhận xét sau mỗi lần đo. Niềm say mê khoa học theo Chiến nhiều năm, khởi nguồn từ những ngày còn là học sinh chuyên Hóa và tiếp tục được nuôi dưỡng trong môi trường học thuật của CH1, Bách khoa Hà Nội.

Ba năm học tập tại đây mang lại cho cậu sinh viên nhiều trải nghiệm đáng nhớ: Những học phần kỹ thuật thử thách, những giờ thực hành đòi hỏi sự tỉ mỉ và hành trình bền bỉ để giành giải Nhì Olympic Hóa học sinh viên. “Khi học ở Bách khoa, em nhận ra ngành kỹ thuật cần tư duy hệ thống. Một bài toán hóa học gắn với hiệu quả sản xuất, chi phí và cả yếu tố an toàn trong thực tế.” - Đỗ Đình Chiến chia sẻ.
 

Môi trường đại học nâng cấp góc nhìn chuyên môn

Những năm học phổ thông của Chiến gắn với đội tuyển học sinh giỏi Hóa học. Khoảng thời gian ấy giúp cậu hình thành thói quen tự học và tìm tòi tài liệu dưới sự định hướng của thầy cô. Việc dành nhiều giờ để đọc sách, giải bài tập khó hay trao đổi với giáo viên về những vấn đề chuyên sâu trở thành điều quen thuộc.

Khi bước vào Đại học Bách khoa Hà Nội, Chiến nhận ra thế giới của Hóa học rộng lớn hơn rất nhiều so với những bài toán trên giấy. Các môn học kỹ thuật đặt ra những câu hỏi mới: Phản ứng hóa học vận hành ra sao trong một dây chuyền sản xuất, điều kiện nào giúp hệ thống hoạt động ổn định, yếu tố nào ảnh hưởng đến hiệu quả kinh tế và độ an toàn của nhà máy.

“Trước đây tôi thường quan tâm đến việc giải bài tập lý thuyết sao cho nhanh và chính xác. Khi học ở Bách khoa, tôi hiểu rằng kỹ thuật cần nhìn nhận vấn đề theo cách tổng thể hơn,” Chiến nói.

Sự thay đổi trong cách học trở nên rõ ràng hơn trong một học kỳ năm thứ hai. Khi đó, Chiến đăng ký khá nhiều học phần cùng lúc, trong đó có những môn chuyên ngành được đánh giá khó. Ban đầu, chàng trai nghĩ rằng chỉ cần đi học đầy đủ và ghi chép cẩn thận là có thể theo kịp.

Thời điểm thi cuối kỳ đến gần, khối lượng kiến thức lớn khiến Chiến nhận ra cách học như vậy chưa đủ. Một số môn gây áp lực lớn, đặc biệt là Hóa công I. Chiến nhớ lại: “Kết quả học kỳ đó chưa như mong muốn. Sau đó tôi dành thời gian suy nghĩ xem mình nên thay đổi điều gì để học tốt hơn.”

Từ trải nghiệm này, Chiến hiểu rằng sinh viên kỹ thuật cần rèn luyện thêm nhiều kỹ năng: quản lý thời gian, sắp xếp công việc, tư duy phân tích và khả năng giải quyết vấn đề. Ngoài sự chăm chỉ, sinh viên kỹ thuật cần biết tổ chức công việc hợp lý và tìm cách xử lý các tình huống phát sinh trong học tập.
 

Những bài học lớn từ phòng thí nghiệm

Trong các học phần chuyên ngành, Quá trình thiết bị trong công nghệ hóa học 1 (Hóa công I) là môn học để lại nhiều ấn tượng với Chiến.

Trước khi học môn này, hình dung của cậu về Hóa học chủ yếu gắn với những bình thủy tinh, các dung dịch nhiều màu sắc và những phản ứng trong ống nghiệm. Khi tiếp cận Hóa công, Chiến bắt đầu hiểu rõ hơn vai trò của kỹ sư hóa học trong sản xuất quy mô lớn, thiết kế hoặc cải tiến dây chuyền với sản lượng tính bằng tấn.

Song song với các giờ học lý thuyết là những buổi thực hành và thí nghiệm. Trong phòng thí nghiệm, phản ứng hóa học hiếm khi diễn ra trong điều kiện lý tưởng như trong sách vở. Sai số có thể xuất hiện, thiết bị đôi khi gặp trục trặc, môi trường xung quanh cũng ảnh hưởng đến kết quả đo. Những yếu tố ấy buộc sinh viên phải quan sát kỹ và suy nghĩ sâu hơn về từng bước thực hiện.

Trong mỗi thí nghiệm, Chiến cần chuẩn bị mẫu cẩn thận, thiết lập hệ đo, phân tích sai số và tìm cách tối ưu. Nhờ vậy, việc học trở nên sinh động hơn. Kiến thức trong sách vở gắn với những tình huống cụ thể, giúp sinh viên hiểu rõ hơn bản chất của ngành nghề. Khi kết quả thí nghiệm chưa đạt như mong muốn, thầy cô luôn dặn Chiến phải bình tĩnh xem nguyên nhân nằm ở thao tác, thiết bị hay điều kiện môi trường.

Những trải nghiệm như vậy giúp chàng trai Đỗ Đình Chiến hình thành sự tỉ mỉ, cẩn trọng và khả năng phân tích vấn đề - những phẩm chất quan trọng của một kỹ sư hóa học.
 

Nhóm nghiên cứu và định hướng cho con đường khoa học

Niềm yêu thích học thuật theo Chiến nhiều năm, tuy vậy trong thời gian đầu đại học, cậu vẫn còn băn khoăn về định hướng tương lai. Bước ngoặt xuất hiện khi Chiến tham gia nhóm nghiên cứu do thầy PGS. Đặng Trung Dũng  - Trưởng Khoa Kỹ thuật Hóa học, Trường Hóa và Khoa học sự sống - hướng dẫn.

Những buổi trao đổi với thầy Dũng về nghiên cứu khoa học cùng các câu chuyện trong nghề khiến cậu sinh viên suy nghĩ nhiều hơn về con đường phía trước. “Sau buổi trò chuyện với thầy, tôi bắt đầu hình dung rõ hơn hướng đi của mình.” - Chiến cho biết.

Những ngày đầu tham gia nhóm nghiên cứu, Chiến còn khá bỡ ngỡ. Các anh chị trong nhóm đã hỗ trợ cậu trong việc đọc tài liệu, triển khai thí nghiệm và phân tích dữ liệu. Cùng với đó, bạn bè cũng đóng vai trò quan trọng trong việc học tập. Trước những kỳ thi khó, các buổi học nhóm giúp sinh viên trao đổi kiến thức và nhìn vấn đề dưới nhiều góc độ khác nhau.

Từ thói quen học tập tích lũy mỗi ngày, Chiến tham gia kỳ thi Olympic Hóa học sinh viên 2025 và đạt giải Nhì. Với Chiến, kết quả ấy gắn với việc tham gia đầy đủ các buổi học, ôn lại kiến thức sau giờ lên lớp và thực hiện cẩn thận trong từng buổi thực hành.

Trong nghiên cứu khoa học, thất bại là điều thường gặp. Có những ngày mẫu thí nghiệm hỏng, số liệu bị nhiễu hoặc chưa đạt yêu cầu. Những lúc như vậy, cậu sinh viên CH1 ngồi lại để xem vấn đề nằm ở đâu và tìm cách cải thiện. Công việc nghiên cứu cũng giúp Chiến rèn luyện tính kiên nhẫn và kỷ luật trong sinh hoạt. Những ngày không có tiết học, cậu vẫn có thể dậy sớm để đến phòng thí nghiệm.
 

Có một câu nói của giảng viên khiến Chiến nhớ rất lâu: “Hành trình vạn dặm bắt đầu bằng một bước chân.” Câu nói ấy gợi cho cậu suy nghĩ rằng những bước đi nhỏ trong học tập mỗi ngày có thể mở ra những thành quả lớn nếu được theo đuổi với sự bền bỉ.

Ba năm học tập tại ngành Kỹ thuật Hóa học CH1 - Đại học Bách khoa Hà Nội mang lại cho Đỗ Đình Chiến nhiều trải nghiệm quý giá: Kiến thức chuyên ngành; những giờ làm việc trong phòng thí nghiệm và cơ hội tham gia nghiên cứu khoa học; thầy cô giáo siêu giỏi chuyên môn, nhiệt tình; bạn bè hỗ trợ, tạo động lực cùng nhau tiến bộ…

Những trải nghiệm học tập của Chiến cho thấy môi trường tại Bách khoa có thể trở thành nơi nuôi dưỡng niềm say mê khoa học cho những bạn trẻ yêu thích Hóa học. Qua từng buổi học, từng thí nghiệm và những cuộc thảo luận học thuật, sinh viên có cơ hội khám phá sâu hơn lĩnh vực Kỹ thuật hóa học CH1 - ngành học gắn với nhiều ứng dụng quan trọng trong đời sống và sản xuất, cơ hội việc làm rộng mở.

Với những học sinh đang cân nhắc lựa chọn ngành học, trải nghiệm của Đỗ Đình Chiến gợi mở một điều giản dị: Niềm yêu thích khoa học có thể trở thành động lực mạnh mẽ khi được đặt trong môi trường học tập phù hợp. Tại giảng đường Bách khoa Hà Nội, mỗi bài giảng, mỗi giờ thí nghiệm hay một cuộc trao đổi học thuật đều có thể trở thành điểm khởi đầu cho những khát vọng khoa học bền bỉ của các kỹ sư tương lai.

Và đôi khi, con đường khoa học bắt đầu từ một bước chân rất giản dị: Bước vào giảng đường Bách khoa, kiên trì theo đuổi điều mình yêu thích.