Bách khoa Hà Nội bắc nhịp cầu đưa sinh viên vươn tầm quốc tế cùng công nghệ siêu cao tần

Kỹ thuật siêu cao tần hiện diện âm thầm qua chiếc điện thoại di động, lò vi sóng hay hệ thống định vị toàn cầu…, đồng thời đóng vai trò then chốt cho hạ tầng mạng 6G và Internet kết nối vạn vật tương lai. GS. Vũ Văn Yêm - Phó Giám đốc Đại học Bách khoa Hà Nội đồng thời là một chuyên gia về các hệ thống truyền thông tiên tiến - nhận định việc làm chủ công nghệ này mở ra cơ hội bứt phá cho khoa học Việt Nam.

Trân trọng giới thiệu nội dung trao đổi của GS. Vũ Văn Yêm với các phóng viên nhân dịp Hội nghị quốc tế về Kỹ thuật Siêu cao tần và mở rộng thành viên (IEEE MTT-S BPC 2026) tổ chức tại Đại học Bách khoa Hà Nội ngày 28/7 vừa qua.

🎙️ Thưa Giáo sư, hội nghị quốc tế với sự tham gia của các chuyên gia hàng đầu thế giới về kỹ thuật siêu cao tần có ý nghĩa như thế nào đối với hoạt động nghiên cứu và đào tạo của Đại học Bách khoa Hà Nội?

✨ Nhân Kỷ niệm 70 năm thành lập Đại học Bách khoa Hà Nội, Trường Điện - Điện tử tổ chức Hội nghị về Ứng dụng siêu cao tần cùng các chuyên gia hàng đầu thế giới. Hoạt động này nhằm chia sẻ kinh nghiệm nghiên cứu phát triển, kết nối những người trong ngành tại Việt Nam với khu vực và quốc tế.

Kỹ thuật siêu cao tần là một chuyên ngành sâu thuộc Điện tử - Viễn thông, có tác động quan trọng đối với phát triển kinh tế, khoa học công nghệ quốc gia. Đây là nền tảng đặc biệt quan trọng trong đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, nghiên cứu đổi mới sáng tạo, ứng dụng kỹ thuật vào các lĩnh vực đời sống.

Hội nghị tạo cơ hội cho sinh viên, nhà khoa học trẻ tại Việt Nam kết nối, làm việc trực tiếp với những bộ não hàng đầu thế giới. Kỹ thuật này đóng vai trò nền tảng cho sự phát triển các thế hệ mạng di động thế hệ thứ hai, thứ ba, thứ tư, thứ năm và sắp tới là thế hệ thứ sáu. Việc này góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cho Nhà trường, tạo cơ hội kết nối nghiên cứu, chuyển giao các công nghệ siêu cao tần cần thiết cho Việt Nam sắp tới.
 

🎙️ Giáo sư kỳ vọng những giá trị cụ thể nào sẽ được tạo ra sau sự kiện này, đặc biệt là các cơ hội hợp tác quốc tế?

✨ Giá trị mang lại đầu tiên là sinh viên, học viên và nhà nghiên cứu trẻ Việt Nam được tiếp cận công nghệ mới, các nghiên cứu mới của những nhà khoa học xuất sắc thế giới.

Tiếp theo, sự kiện tạo ra mạng lưới hợp tác, mở ra cơ hội cho sinh viên Bách khoa ra nước ngoài trao đổi, học tập sau đại học. Các em sẽ trở thành cầu nối quan trọng khi trở về phát triển nghiên cứu trong nước.

Hội nghị khẳng định uy tín, vị thế, hình ảnh thương hiệu Đại học Bách khoa Hà Nội trong lĩnh vực kỹ thuật siêu cao tần nói riêng và điện tử viễn thông nói chung. Qua đây, Nhà trường khẳng định năng lực làm việc với các cơ sở giáo dục, nghiên cứu hàng đầu cùng các doanh nghiệp công nghệ trong khu vực và Việt Nam.

🎙️ Để độc giả dễ hình dung, Giáo sư có thể giải thích rõ hơn về kỹ thuật siêu cao tần và những ứng dụng thực tế của nó?

✨ Kỹ thuật siêu cao tần (microwave engineering) là chuyên ngành nghiên cứu điều khiển sóng vô tuyến điện ở tần số siêu cao nhằm ứng dụng trong viễn thông, truyền thông, thăm dò và truyền tải năng lượng. Các ứng dụng quen thuộc gồm điện thoại di động (các thiết bị phần cứng như anten, bộ thu phát tuyến), wifi, định vị GPS.

Trong gia đình, lò vi sóng ứng dụng kỹ thuật này nhằm biến đổi năng lượng sóng điện tử sang nhiệt năng. Ứng dụng bản đồ số Google chắc chắn cần việc chụp ảnh từ vệ tinh xuống trái đất nhằm nhận diện đường sá hay các tòa nhà, đây chính là nền tảng của công nghệ viễn thám dựa trên kỹ thuật siêu cao tần.

Trong y tế, các đầu dò sử dụng sóng vô tuyến dùng điều trị bệnh nhân. Công nghệ này còn phục vụ thăm dò đáy biển, nghiên cứu không gian, truyền hình số vệ tinh và truyền hình số mặt đất. Đây là nền tảng của các hệ thống thông minh tương lai.
 

🎙️ Vậy cơ hội nghề nghiệp dành cho các sinh viên theo đuổi chuyên sâu lĩnh vực này hiện nay ra sao, thưa Giáo sư?

✨ Cơ hội dành cho sinh viên chuyên sâu về kỹ thuật siêu cao tần rất rộng mở. Các em có thể làm việc tại doanh nghiệp viễn thông, điện tử, năng lượng hoặc viện nghiên cứu, trường đại học về viễn thám, xử lý ảnh.

Khi Internet kết nối vạn vật (IoT) phát triển, mọi liên kết truyền thông giữa các thiết bị trong thành phố thông minh cũng như sự kết nối giữa các xe cộ với nhau trên đường đều cần nền tảng sóng vô tuyến điện. Sinh viên có thể công tác tại đài phát thanh, truyền hình, công ty viễn thông di động hay đơn vị điều hành bay hàng không dân dụng. Tại đó, hệ thống rada và thiết bị vô tuyến đóng vai trò kết nối giữa phi công với hệ thống trạm mặt đất phục vụ việc cất hạ cánh.

- Nhà trường có kế hoạch kết nối với các doanh nghiệp như thế nào sau hội nghị để hỗ trợ sinh viên và nâng cao chất lượng nghiên cứu?

✨ Nhà trường luôn duy trì kết nối với các doanh nghiệp nghiên cứu phát triển như Viettel, VNPT, Samsung cùng các công ty điện tử viễn thông lớn. Việc hợp tác này giúp nâng cao trải nghiệm của người học, đóng góp vào sự thành công của các em sau khi tốt nghiệp. Đồng thời, sự gắn kết giúp nghiên cứu bám sát thực tế, đáp ứng nhu cầu thị trường. Hội thảo lần này giúp triển khai các hợp tác cụ thể giữa từng phòng thí nghiệm, giảng viên với các doanh nghiệp tham dự.
 

🎙️ Tại Hội nghị có cuộc thi trình bày ý tưởng trong 3 phút dành cho sinh viên, Giáo sư đánh giá thế nào về ý nghĩa của hoạt động này?

✨Cuộc thi trình bày ý tưởng trong vòng 3 phút mang lại hai giá trị lớn cho sinh viên

Thứ nhất là thúc đẩy tinh thần sáng tạo; những ý tưởng mới luôn nhận được đánh giá cao của hội đồng;

Thứ hai, sinh viên được rèn luyện kỹ năng thuyết trình, cách trình bày thuyết phục các nhà đầu tư về công nghệ mình nghiên cứu. Khả năng thuyết phục doanh nghiệp đầu tư cho các dự án phát triển là một kỹ năng quan trọng cho tương lai của các em.

🎙️Xin cảm ơn Giáo sư về cuộc trò chuyện!