ECOTECH 2026: Dữ liệu và AI – Từ hạ tầng đến giá trị thực tiễn

Ngày 3/6, Viện Công nghệ và Kinh tế số - Đại học Bách khoa Hà Nội phối hợp với Viện Nghiên cứu cao cấp về Toán (VIASM) tổ chức Hội thảo Công nghệ và Kinh tế số ECOTECH 2026 với chủ đề “Dữ liệu và AI – Từ hạ tầng đến giá trị thực tiễn”.

Hội thảo quy tụ các nhà quản lý, chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp công nghệ cùng đông đảo giảng viên, học viên và sinh viên quan tâm đến lĩnh vực dữ liệu, trí tuệ nhân tạo và kinh tế số. Đây là diễn đàn trao đổi đa chiều giữa giới học thuật, doanh nghiệp và các hiệp hội nhằm thảo luận những vấn đề cốt lõi trong phát triển kinh tế dữ liệu, xây dựng hạ tầng số và ứng dụng AI phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Dữ liệu và AI đang trở thành năng lực cạnh tranh cốt lõi

Phát biểu khai mạc hội thảo, PGS. Huỳnh Quyết Thắng - Phó Giám đốc Đại học Bách khoa Hà Nội nhấn mạnh dữ liệu ngày nay không còn chỉ là sản phẩm của hoạt động quản lý hay sản xuất kinh doanh mà đã trở thành tài sản chiến lược và nguồn lực sản xuất mới. Trong bối cảnh AI phát triển mạnh mẽ, chất lượng dữ liệu, năng lực quản trị dữ liệu và khả năng khai thác dữ liệu hiệu quả sẽ quyết định năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp cũng như quốc gia.
  Theo PGS. Huỳnh Quyết Thắng, để chuyển hóa dữ liệu thành giá trị thực tiễn cần có sự kết nối chặt chẽ giữa hạ tầng công nghệ, nghiên cứu khoa học, đào tạo nguồn nhân lực và nhu cầu ứng dụng từ doanh nghiệp, xã hội.

Đại diện đơn vị đồng tổ chức, PGS. Lê Minh Hà – Giám đốc điều hành Viện Nghiên cứu cao cấp về Toán (VIASM) cho rằng dữ liệu và trí tuệ nhân tạo đang mở ra nhiều cơ hội mới cho đổi mới sáng tạo và phát triển kinh tế số. Đồng thời, ông nhấn mạnh vai trò của nghiên cứu liên ngành giữa toán học, khoa học dữ liệu và các lĩnh vực ứng dụng trong việc giải quyết những bài toán thực tiễn của Việt Nam.
  Xây dựng hệ sinh thái dữ liệu để phát triển kinh tế dữ liệu

Mở đầu chương trình, bà Nguyễn Thị Ngọc Dung – Chánh Văn phòng Hiệp hội Dữ liệu Quốc gia trình bày tham luận “Xây dựng hệ sinh thái dữ liệu để phát triển kinh tế dữ liệu”.

Theo bà Dung, Việt Nam hiện không thiếu dữ liệu khi Nhà nước, địa phương và doanh nghiệp đang sở hữu khối lượng dữ liệu rất lớn. Tuy nhiên, thách thức hiện nay không nằm ở việc tạo ra dữ liệu mà ở khả năng khai thác, kết nối và chuyển hóa dữ liệu thành giá trị. Kết quả khảo sát của Hiệp hội Dữ liệu Quốc gia cho thấy nhu cầu dữ liệu đã xuất hiện rõ ràng từ thị trường, đặc biệt trong các lĩnh vực logistics, tài chính, y tế, giáo dục và doanh nghiệp vừa và nhỏ.
  Diễn giả đề xuất mô hình Hệ sinh thái Kinh tế Dữ liệu Việt Nam gồm 5 tầng: Thể chế dữ liệu (Data Institution), Hạ tầng dữ liệu (Data Infrastructure), Tài nguyên dữ liệu (Data Resources), Công nghiệp dữ liệu (Data Industry) và Kinh tế dữ liệu (Data Economy). Trong đó, công nghiệp dữ liệu đóng vai trò trung tâm trong việc thu thập, chuẩn hóa, làm giàu, phân tích và thương mại hóa dữ liệu để tạo ra các sản phẩm, dịch vụ và giá trị kinh tế mới. Bà cũng bày tỏ mong muốn thúc đẩy việc cung cấp dữ liệu mở (Open Data) cho cộng đồng và các doanh nghiệp công nghệ.

Chủ quyền dữ liệu và hạ tầng số quốc gia trong kỷ nguyên AI

Tiếp nối chương trình, ông Đặng Minh Đức – đại diện MK Group trình bày tham luận “Chủ quyền dữ liệu và hạ tầng số quốc gia: Từ năng lực lõi đến giá trị thực tiễn”.

Theo diễn giả, AI và hạ tầng số hiện đã trở thành nền tảng năng lực quốc gia. Chủ quyền dữ liệu và hạ tầng số không chỉ liên quan đến an ninh dữ liệu mà còn quyết định khả năng vận hành, năng lực tự chủ công nghệ và mô hình tăng trưởng trong dài hạn.
  Ông Đặng Minh Đức cho rằng hạ tầng số không chỉ bao gồm trung tâm dữ liệu hay hệ thống truyền dẫn mà còn bao gồm hạ tầng điện toán đám mây, hạ tầng dữ liệu, hạ tầng AI, năng lực tính toán hiệu năng cao và các nền tảng bảo đảm an toàn giao dịch số.

Một nội dung được nhấn mạnh trong tham luận là vai trò của “hạ tầng niềm tin số” với các công nghệ nền tảng như định danh số, xác thực điện tử, chữ ký số, sinh trắc học, bảo mật dữ liệu và an toàn giao dịch. Đây được xem là điều kiện để người dân, doanh nghiệp và cơ quan quản lý có thể tin tưởng, sử dụng hiệu quả các dịch vụ số trong nền kinh tế số.

Bên cạnh đó, diễn giả cũng khẳng định sự cần thiết của việc phát triển các giải pháp Make in Vietnam, xây dựng năng lực công nghệ lõi và ưu tiên đầu tư cho các lĩnh vực chiến lược như dữ liệu, AI, an toàn thông tin, điện toán đám mây, an ninh mạng và hạ tầng tính toán.

AI mở ra cơ hội từ các nguồn dữ liệu phi truyền thống

Trong bài trình bày “AI và dữ liệu: Cơ hội từ sự trỗi dậy của những dữ liệu phi truyền thống trên thị trường tài chính và nền kinh tế”, TS. Hồ Quốc Tuấn – Giảng viên cao cấp Đại học Bristol (Vương quốc Anh) đã chia sẻ nhiều xu hướng mới trong khai thác dữ liệu phục vụ dự báo và ra quyết định.

Theo TS. Hồ Quốc Tuấn, thị trường đang chứng kiến sự chuyển dịch từ các nguồn dữ liệu truyền thống như báo cáo tài chính hay số liệu thống kê sang các nguồn dữ liệu phi truyền thống như dữ liệu cảm biến, dữ liệu thu thập từ web, dữ liệu hành vi người dùng và dữ liệu mạng xã hội. Sự phát triển của AI và các mô hình học máy cho phép khai thác hiệu quả hơn những nguồn dữ liệu này, từ đó tạo ra nhiều cơ hội mới trong lĩnh vực tài chính, kinh tế và quản trị.
  Tuy nhiên, diễn giả cũng lưu ý rằng dữ liệu và mô hình chỉ là công cụ. Việc sử dụng dữ liệu phi truyền thống đặt ra nhiều thách thức như nguy cơ quá tập trung vào các tín hiệu ngắn hạn, bỏ sót những tín hiệu quan trọng có tần suất thấp hoặc gặp phải các thiên lệch trong dữ liệu và thuật toán. Vì vậy, kiến thức chuyên ngành, tư duy phản biện và tầm nhìn dài hạn vẫn đóng vai trò quyết định trong việc lựa chọn dữ liệu, xây dựng mô hình và chuyển hóa kết quả phân tích thành giá trị thực tiễn.

Kết nối học thuật, doanh nghiệp và chính sách

Khép lại chương trình là phiên tọa đàm với sự tham gia của các chuyên gia đến từ Hiệp hội Dữ liệu Quốc gia, Viện Nghiên cứu cao cấp về Toán, Viện Kinh tế Việt Nam và giới luật gia.

Các diễn giả đã trao đổi về nhiều vấn đề được quan tâm như phát triển hạ tầng dữ liệu quốc gia, xây dựng hệ sinh thái dữ liệu mở, bảo đảm chủ quyền dữ liệu, hoàn thiện khung pháp lý cho AI, bảo vệ dữ liệu cá nhân và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho nền kinh tế dữ liệu.
  Thông qua các tham luận và phiên thảo luận chuyên sâu, ECOTECH 2026 đã góp phần kết nối các góc nhìn từ học thuật, doanh nghiệp và chính sách, đồng thời mở ra nhiều cơ hội hợp tác trong nghiên cứu, đào tạo và ứng dụng công nghệ. Hội thảo tiếp tục khẳng định vai trò của Đại học Bách khoa Hà Nội, Viện Công nghệ và Kinh tế số cùng các đối tác trong việc thúc đẩy phát triển hệ sinh thái dữ liệu và AI, hướng tới tạo ra những giá trị thiết thực cho nền kinh tế và xã hội Việt Nam trong kỷ nguyên số.